KAAKBAY Partylist

MARTIAL LAW IN MAGUINDANAO MUST BE LIFTED NOW (There is no rebellion. What exists is warlordism!)

2009-12-07T10:08:00.001-08:00

MARTIAL LAW IN MAGUINDANAO MUST BE LIFTED NOW
(There is no rebellion. What exists is warlordism!)

Eleven days after the Maguindanao Massacre that claimed the lives of at least 57 individuals, including women, journalists, lawyers, and innocent passers-by, President Gloria Macapagal-Arroyo issued on December 4, 2009 Proclamation No. 1959 declaring a state of martial law in the province of Maguindanao.

As a group of concerned citizens, KAAKBAY Partylist joins the call for the immediate lifting of martial law in the province of Maguindanao.

Constitutional Basis

Under Section 18, Art. VII of the 1987 Constitution, the President may, for a period not exceeding 60 days, suspend the writ of habeas corpus or place the Philippines or any part thereof under martial law “in case of invasion or rebellion, when the public safety requires it.”

There is definitely no invasion occurring in Maguindanao right now. But is there a state of rebellion as to justify the proclamation of martial law? The Arroyo government claims there is. It claims that there is a public rising and taking of arms against the Government for the purpose of “depriving the Chief Executive or the Legislature, wholly or partially, of any of their powers or prerogatives.”

Thus, we now ask, “Is this claim of rebellion rooted in reality or is it just a subterfuge to mask some hidden agenda by the Arroyo administration with regard to the May 2010 elections?”

The WHEREAS Clauses

Proclamation No. 1959 asserts two factual claims: (1) that heavily armed groups in the province of Maguindanao have established positions to resist government troops, thereby allegedly depriving the Executive of its powers and prerogatives to enforce the laws of the land and to
maintain public order and safety, and; (2) that the local judicial system and other government mechanisms in the province are not functioning, thus allegedly endangering the public safety.

In the President’s 20-paged Report to Congress on December 6, 2009, the government claims that “the Ampatuan group backed by formidable group of armed followers, have since used their strength and political position to deprive the Chief Executive of her power to enforce the law and to maintain public order and safety.”

Who are the Ampatuans?

That the government now claims the Ampatuans are rebels takes the Filipino as being born yesterday, that we are all stupid. Everybody in Maguindanao, nay in the whole Mindanao, and even in most parts of the Philippines, knows that the Ampatuan clan is an ally of the Arroyo administration. Even after the prime suspect, Mayor Andal Ampatuan, Jr., was taken into government custody, one of the President’s spokespersons was quoted by the press as having said that the President remained friends with the Ampatuans, the arrest notwithstanding.

The Ampatuan clan is a political dynasty in Maguindanao. They are the warlords in that area, with hundreds of government-paid civilian volunteer organization (CVO) militiamen under their beck and command. That they have amassed so much high-powered armaments and ammunition shouldn’t be a surprise to the government. Some of the firepower recently unearthed near the Ampatuan mansions bore the markings that they were issued by the Department of National Defense. The Philippine government created this very monster it now claims wants to deprive it of its powers or prerogatives. It fathered, nurtured and coddled the Ampatuan dynasty.

Thus, even before this barbaric slaughter happened, the Arroyo government already knew how many armed individuals, more or less, were under the control of the Ampatuans. In the President’s Report, the number of alleged rebels was exact to the last digit - “2,413 heavily
armed men.” The veracity therefore of the government’s claim that rebellion exists is suspicious when it knows the exact number of rebels supposedly deployed strategically in several municipalities. That the Report also mentioned what kind of and how many firearms the alleged
rebels had likewise renders the existence of rebellion suspect. The precise strength (number and armaments) of combatants is normally unknown to the opposing side in any true rebellion. How did the government come to know about these figures?

Warlords, Not Rebels

The President’s Report’s assertion that “the existence of this armed rebellion is further highlighted by the recent recovery of high powered firearms and ammunitions” is a non sequitur. That firearms were recovered does not necessarily imply the existence of rebellion. If at all, the recovery of said firearms supports the contention that those firearms belonged to the Ampatuans as warlords in the area. There is no rebellion. What exists is warlordism condoned by the government itself.

Rebellion as a Way Out for the Ampatuans?

Many believe that the real reason for Arroyo’s declaring martial law in Maguindanao was to establish a legal way out for her friends - the Ampatuans. Rebellion absorbs the crimes of murder, arson, and other ordinary crimes. If and when the Ampatuans are charged with rebellion, they will certainly fight tooth and nail to show that no rebellion exists. Considering the extreme difficulty in proving rebellion, the Ampatuans just might thank Arroyo for her declaring martial law.

Many others see that the “brilliant idea” to declare martial law in Maguindanao was to ensure that the Ampatuans will not squeal on President Arroyo regarding the election irregularities in that province that benefited Mrs. Arroyo and her administration party. If the Ampatuan patriarch and his family members are going to be charged with murders, they just might come out into the open and confess to the election irregularities they committed for Mrs. Arroyo. Thus, the “brilliant
idea” to declare martial law was hatched to save the Ampatuans from the murder charges.

No Factual Basis for Rebellion

That there is no factual basis for the claim that a state of rebellion exists in Maguindanao seems crystal-clear. We have not heard of or read about any reports that armed men have publicly risen up to take arms against the government for the purpose of depriving the Chief Executive
of her powers and prerogatives. Two weeks after the gruesome murders, we have not heard of any news or shoot-outs that support the government’s claim of rebellion in Maguindanao. Warlordism, yes; but rebellion, none.

In fact, the President’s Report that the local judicial system was not functioning in Maguindanao was belied by the Supreme Court spokesperson, who said that because the judiciary was in fact
functioning that warrants of arrest had been issued against the Ampatuans.

Thus, we now state that the declaration of martial law in Maguindanao is baseless. It is in fact an over-reaction to the cries for justice being heard all over the world. Or perhaps, the declaration is yet another concoction by the evil geniuses at Malacanang Palace to perpetuate themselves in power.

Martial Law – A Prelude to “No Election” (NO EL)?

While the gruesome murders in Maguindanao deserve to be condemned, that event should not be capitalized upon to declare a state of martial law. Vigilance is the order of the day. Let every Filipino, whether in the Philippines or abroad, be one in calling for the lifting of said declaration. For if Filipinos remain timid and do not question the legality of this declaration, the Arroyo government will be emboldened to declare a state of martial law in any province which her government may deem as having been mired in election violence as to necessitate the intervention of the military to uphold the peace and order in the area. If this were to happen, then she just might declare a failure of elections. And voila! No elections will mean she can be the hold-over President.

Our calls!

Lift now or void the declaration of martial law in Maguindanao!
Disband all private armies and impose total gun ban for the 2010 Elections!

Justice to all victims of the Ampatuan Massacre!
End warlordism! End elite rule in the Philippines!

KAAKBAY Partylist
http://www.kaakbay.org
kaakbay@gmail.com

Alain Pascua
National President
+63 919 4985887

(Editor’s Note: The above official position of the KAAKBAY Partylist is an adoption of an article of the same title written by Felix Q. Vinluan, Esq., a member of the New York and Philippine Bars, as well as of the American Immigration Lawyers Association (AILA) and the National Employment Lawyers Association (NELA/NY). KAAKBAY Partylist has obtained permission from Atty. Vinluan on the adoption and dissemination of the same.)

Programa ng Pagkilos

2009-11-30T10:44:00.001-08:00

Artikulo I
KAMALAYANG PILIPINO

Seksyon 1. Linawin, palalimin, palawakin at palaganapin ang Pilipinismo bilang pinakamataas na antas ng Nasyonalismong Pilipino at ng Kaisipan at Diwang Pilipino na pinaunlad at pinanday ng kolektibong kasaysayan at pakikibaka ng Sambayanang Pilipino bilang isang bansa, at bilang kabuuan ng kolektibong kagalingan ng mga Pilipino at ng mga bagay-bagay na nararapat at karapat-dapat para sa Pilipino, maging ang mga ito man ay mula sa ibang lahi, lipunan o bansa.

Seksyon 2. Paunlarin at pataasin ang antas ng kamulatan at kamalayan ng mga Pilipino sa mga mahahalagang usapin at isyu ng lipunan at ng mundo na nakakaapekto sa sambayanan at sa bansa upang ang mga Pilipino ay maging aktibong kalahok sa pagbabalangkas ng mga kaukulang kasagutan at pagpapatupad ng mga nararapat na resolusyon at programa para sa kagalingan ng bayan.

Seksyon 3. Isulong at ipatupad ang isang makabuluhan, mapagpalaya at maka-Pilipinong sistema ng edukasyon at kultura na nakabatay sa kasaysayan at tradisyon, nagpapahayag ng mga kagalingan, kahusayan at positibong balyus, sumasagot sa pangangailagan at interes ng bansa sa kasalukuyan at sa hinaharap, at nagpapahiwatig ng lubos na kakayahan ng mga Pilipino na maging isang dakilang lahi at bansa.

Seksyon 4. Ilunsad at itampok ang kilusang propaganda na maglalantad ng mga katiwalian at kabulukan sa lipunan, maghahain ng malinaw na mga alternatibo at resolusyon, magtutuligsa ng pang-aapi at kamalian, magpapalaya sa kolonyal na kaisipan at kultural, magpapaunawa ng tunay na suliranin, at magsisilbing ilaw at liwanag ng bayan para sa makatotohanan at makabuluhang pakikibaka.

Seksyon 5. Labanan, hadlangan at iwaksi ang mga bansot, negatibo at anti-Pilipinong balyu, oryentasyon at impluwensya ng mga banyagang kaisipan o ideya na namamayani at gustong mamayani sa mga aspeto ng pambansang pamumuhay ng mga Pilipino.

Seksyon 6. Ipalaganap at gamitin ang pambansang wika, patuloy itong paunlarin at maging instrumento ng pagkakaisa at pagkakaintindihan ng mga Pilipino, at gawing pangunahing lenguwahe ng mga opisyal na komunikasyon sa lipunan.

Seksyon 7. Irespeto, protektahan at paunlarin ang kultura, kaayusan, kagalingan at kasanayan ng mga katutubo, tribung etniko at mga pangkulturang komunidad ayon sa pambansang interes.

Seksyon 8. Irespeto ang kalayaan sa relihiyon, ang pagkakaiba ng mga paniniwala maging ito ay pangrelihiyon, pampulitika o pangkultura, at ang pagkakahiwalay ng simbahan at estado sa pambansang pamamahala.

Artikulo II
REPORMA LABAN SA KAHIRAPAN

Seksyon 1. Isulong at ipaglaban ang mga panlipunan at pampamahalaang reporma tulad ng pagsugpo sa grap, korapsyon at mga katiwalian sa pamahalaan; pagreorganisa ng lahat ng ahensiya ng pamahalaan at pagpapahusay ng pagbibigay ng serbisyo publiko; paglipol ng sugal, droga at iba pang bisyo; pagsasabatas at pagsasakatuparan ng paglalaan ng 20% ng pambansang badyet para sa batayang serbisyong sosyal; pagsasabatas at pagsasakatuparan ng mga sektoral na kinatawan sa mga sanggunian sa bawat lokal na pamahalaan; pagpapalakas ng partisipasyon ng batayang sektor, lipunang sibil at mamamayan sa pagpapatakbo ng pamahalaan at pagpapatupad ng mga patakaran at programa laban sa kahirapan; pagrerespeto at pagtataguyod ng mga karapatang pantao at panlipunang hustisya; at pagsasagawa ng malinis, maayos, at mapayapang halalan.

Seksyon 2. Isulong at ipaglaban ang mga pang-ekonomiyang reporma tulad ng pagrepaso sa mga patakaran sa deregulasyon, pribitisasyon at liberalisasyon ayon sa pambansang interes; pagpapalakas ng halaga ng piso laban sa dolyar; pagsasaayos ng sistema sa buwis; pagpapalawak ng konstraksyong pampubliko at prayoridad na pagpapaunlad ng kanayunan; pagsasabatas ng paggamit ng lupa at tubig; at pagpapalakas ng negosyo at industriyang Pilipino.

Seksyon 3. Isulong at ipaglaban ang mga reporma sa sektor ng manggagawa tulad ng pagpapataas ng sweldo sa disenteng antas; pagpapawalang-bisa ng mga patakaran sa labor-only contracting at sa mga sumasagka sa pag-unlad ng pag-uunyon; pagpapatupad ng mga patakaran at programa para sa organisasyon sa paggawa, sa mga natanggal sa trabaho, sa mga manggagawa sa ibang bansa, sa security of tenure ng mga manggagawa; at pagbabawas ng buwis sa mga padala ng manggagawang Pilipino mula sa ibang bansa.

Seksyon 4. Isulong at ipaglaban ang mga reporma sa sektor ng magsasaka tulad ng pagpapabilis ng resolusyon at paggamit ng coconut levy fund para sa mga magsasaka sa niyugan at sa industriya ng niyog; pagpapataas ng presyo ng kopra, palay at mais at pagsasaayos sa price support system; lubusang pagpapatupad ng repormang agraryo; pagpapalakas at pagpapalawak ng mga programa sa irigasyon; pagtiyak at pagpapataas ng pondo para sa land acquisition, legal assistance at iba pang suporta.

Seksyon 5. Isulong at ipaglaban ang mga reporma sa sektor ng maralitang tagalungsod tulad ng moratorium sa mga demolisyon hanggat walang relokasyon sa maayos na lugar; pagpapatupad ng malawakang programang pabahay kaakibat ng mga programang pangkabuhayan at pangkalusugan; at pagpapaunlad ng mga lupaing publiko at pagsasakamay ng mga ito sa organisadong sektor;

Seksyon 6. Isulong at ipaglaban ang mga reporma sa sektor ng mga impormal na manggagawa tulad ng pagtatalaga ng mga permanenteng palengke at istasyon ng mga pampublikong transportasyon; pagsasayos ng sistemang buwis at taripa sa mga prankisa, rehistro at iba pa sa mga pampublikong sasakyan at palengke; at pagpapatupad ng mga batas at patakaran para sa kaligtasan ng mga pasahero at konsyumer.

Seksyon 7. Isulong at ipaglaban ang mga reporma sa sektor ng mangingisda tulad ng pagpapatupad ng pagbawal sa komersyal na palakaya sa mga baybay, gulpo at lawa; pagbawal sa pagtatayo ng mga fishpens sa baybaying dagat at tubig-tabang; at pagpapatupad ng 25 kilometrong municipal fishing zone.

Seksyon 8. Isulong at ipaglaban ang mga reporma sa sektor ng kababaihan tulad ng pagbibigay ng prayoridad sa pagpapautang sa mga maralitang kababaihan sa kanayunan; pagpapatupad ng mga programang pangkabuhayan para sa mga kababaihan; paglaan ng 5% ng badyet ng lahat ng ahensya ng pamahalaan para sa gender and development programs; pantay na pagtingin sa kakayahan at katayuan ng kababaihan at kalalakihan; at pagpapatupad ng mga batas at patakaran laban sa karahasan at trafficking ng kababaihan.

Seksyon 9. Isulong at ipaglaban ang mga reporma sa sektor ng kabataan tulad ng pagsasabatas ng Magna Carta of Students; pagpapalaki ng badyet at pagpapataas ng kalidad ng edukasyon; at pagpapalawak ng mga pagsasanay para sa mga kabataang walang trabaho.

Seksyon 10. Isulong at ipaglaban ang mga reporma sa sektor ng katutubo tulad ng pagpapatupad ng Indigenuous People’s Rights Act; pagrebisa ng Mining Act; pamamahagi ng Certificates of Ancestral Domain Titles; at pagsasailalim sa environmental impact assessment ang lahat ng programang pangkaunlaran.

Seksyon 11. Isulong at ipaglaban ang mga reporma sa mga Moro tulad ng pagpapalakas ng partisipasyon ng Mindanao Moslem Community para sa kanilang kaunlaran; pagtigil ng diskriminasyon, di-pantay at maling pagtingin sa mga Muslim; at pagtatalaga ng mga Muslim Leaders sa Gabinete at mga pambansang ahensya.

Seksyon 12. Isulong at ipaglaban ang mga reporma sa sektor ng may kapansanan tulad ng pagpapatupad ng Accessibility Law; pagtigil ng diskriminasyon, di-pantay at maling pagtingin sa mga may kapansanan; at pagsasakatuparan ng mga programa para maging produktibong mamamayan ang may kapansanan.

Seksyon 13. Isulong at ipaglaban ang mga reporma sa sektor ng mga matatanda tulad ng pagsasabatas at pagsasakatuparan ng Magna Carta for Older Persons; pagpapatupad ng maagang edad at malaking benepisyo sa retirement; pagsakatuparan ng 20% discount para sa senior citizens; pagtigil ng diskriminasyon, di-pantay at maling pagtingin sa mga matatanda; at pagsasakatuparan ng mga programa para maging produktibong mamamayan ang mga matatanda.

Seksyon 14. Isulong at ipaglaban ang mga reporma sa sektor ng militar at pulis tulad ng pagpapaptupad ng Peace and Development Programs sa mga lugar ng labanan; modernisasyon ng kagamitan at pagpapalakas ng kakayahan ng militar at pulis; pakikipagkasundo sa mga rebeldeng grupo na nagnanais makipagtulungan sa pamahalaan upang masolusyunan ang pinag-uugatan ng pag-aalsa at rebelyon; at pagsasakatuparan ng propesyunalisasyon ng militar at pulis.

Artikulo III
PANGMASANG PAKIKIBAKA

Seksyon 1. Magmulat, mag-organisa at magmobilisa ng mamamayan at masa, isama sila sa mga pampulitikang pagkilos upang maiangat ang antas ng kanilang kamulatan at maging dedikado sa pagmumulat, pag-oorganisa at pagpapakilos ng iba pang mamamayan at masa.

Seksyon 2. Magpaunlad, magsanay at magparami ng mga dedikadong pinuno at kadre ng organisasyon na siyang kikilos sa pagpapalawak at pagpapalakas ng mga Balangay at Sanggunian ng organisasyon bilang mga organo ng pagbabago sa lipunan.

Seksyon 3. Makipag-ugnayan at pukawin sa makabayan at demokratikong kaisipan at damdamin ang mga intelektwal, propesyunal, kinikilalang mga lider, mga halal na pinuno, matataas na opisyal at kawani ng pamahalaan, mga sundalo at pulis, at iba pang mga maiimpluwensiya sa lipunan upang maging kabalikat at kasama sa pagsulong ng simulain at pagbabago sa kanilang mga kinikilusang larangan.

Seksyon 4. Aktibong kumilos at lumahok sa lahat ng gawain at pagkilos na magsusulong ng simulain at pagbabago at magpapatatag ng bansa, lipunan, pamahalaan at mga institusyon na dedikadong maglilingkod at magsisilbi sa interes at kagalingan ng Pilipino.

Seksyon 5. Masiglang makilahok sa paghahalal at pagpili ng mga mahusay, dedikado, malinis, makabayan at demokratikong mga pinuno at kinatawan sa pamahalaan at sa lahat ng organo sa lipunan at estado upang maisulong ang mga kinakailangang reporma at pagbabago sa bansa.

Seksyon 6. Magsagawa ng mga programang pangkabuhayan at pang-ekonomiyang gawain upang makatayo ang mga kasapi at organo sa sariling kakayahan at malayang makalahok sa mga pagkilos.

Artikulo IV
PAGKAKAISANG HANAY

Seksyon 1. Magbuo at magtayo ng mga Balangay at Sangguniang sa bawat komunidad, paaralan, opisina, organisasyon, barangay, bayan, lungsod, lalawigan o rehiyon sa buong kapuluan at sa ibang bayan at bansa upang aktibong makalahok sa paghubog ng isang tunay na malaya, maayos, maunlad, makatarungan at mapayapang lipunan at bansa.

Seksyon 2. Tumulong at sumuporta sa pagbubuo, pagtatayo, pagpapalakas at pagpapalawak ng mga organisasyong masa at grupong sektoral na may singtulad na simulain, adhikain, mithiin at layunin subalit may kakaibang pangangailan o katangiang pang-organisasyon upang mapabilis ang pagpapalawak at pagpapalakas ng impluwensiya ng organisasyon sa lipunan at bansa.

Seksyon 3. Makipag-ugnayan at makiisa sa iba pang organisasyon o grupo na may singtulad na simulain, adhikain, mithiin at layunin upang maitayo ang isang kilusan at nagkakaisang hanay na magbibigay ng direksyon sa pagsusulong ng mga programa at pagbabago sa lipunan.

Seksyon 4. Makiisa at makipagtulungan sa iba pang mga kilusan, organisasyon o grupo kahit ang mga ito ay mayroon kakaibang simulain, adhikain, mithiin o layunin sapagkat ang gawain ng pagkamit at paghubog ng lipunan at bansang malaya, maayos, maunlad, makatarungan at mapayapa ay nangangailangan ng partisipasyon at pakikilahok ng lahat ng mamamayang Pilipino at walang monopolyo ang isa o grupo sa katumpakan at kawastuhan sa linya o metodolohiya.

Seksyon 5. Makipagtulungan at makipag-ugnayan sa iba pang mga kilusan, organisasyon o grupo sa ibang bansa sa pakikipagpalitan ng karanasan sa pagsugpo ng kahirapan at pang-aapi at sa mga pamamaraan ng matagumpay na pagkakaisang pagkilos at pakikibaka upang higit na mapalawak ang kaalaman at upang magkaroon ng pagkakasundo sa pagsasaayos ng mundo para sa mas mataas na kalidad ng pamumuhay at pandaigdigang kapayapaan.

Artikulo V
MGA TANGING PROBISYON

Seksyon 1. Ang anumang susog o pagbabago sa Programa ng Pagkilos na ito ay maaring ipanukala ng isang Balangay o Sanggunian, o ng Pambansang Sangguniang Tagapagpaganap, at nararapat pagtibayin ng Sangguniang Pambansa.

Seksyon 2. Ang Programa ng Pagkilos na ito ay ipatutupad kaagad pagkatapos inisyal na pagtibayin ng unang Balangay at Sanggunian at muling pagtitibayin ng pinal ng Unang Sangguniang Pambansa.

Seksyon 3. Ang Programa ng Pagkilos na ito ay inisyal na pinagtibay noong Setyembre 28, 2001 sa Lungsod Quezon sa pagdiriwang ng ika-100 taong anibersaryo ng tagumpay ng mga Pilipino sa labanan sa Balangiga, Samar, at sinusugan at pinaunlad noong Mayo 25, 2004 sa Lungsod Quezon.

Saligang Batas

2009-11-30T10:41:00.001-08:00

Artikulo I
PANGALAN

Seksyon 1. Kikilalanin ang organisasyon sa pangalang: Katipunan ng mga Anak ng Bayan All Filipino Democratic Movement o KAAKBAY.

Artikulo II
DEKLARASYON NG MGA PRINSIPYO

Seksyon 1. Ang KAAKBAY ay naniniwala na ang Pilipino ay nararapat at kinakailangang mamayani sa sariling bansa at sa lahat ng aspeto ng kanyang pambansang pamumuhay.

Seksyon 2. Ang KAAKBAY ay nananalig na ang Pilipino ay may kakayahang mamulat sa kanyang interes bilang isang bansa, may kakayahang hubugin ang kanyang tadhana, at magtayo ng isang maunlad, malakas, at dakilang bansa.

Seksyon 3. Ang KAAKBAY ay naninindigan sa Pilipinismo, ang Nasyonalismong Pilipino, sa mga pundamental na balyus ng pagiging Maka-Diyos, Makatao at Makabayan, at sa mga pangunahing adhikain ng Kalayaang Pampulitika, Katubusang Pangkabuhayan at Panlipunang Pagkakasundo.

Seksyon 4. Ang KAAKBAY ay nagbabandila ng Demokrasyang Pilipino, ang pagkakapantay-pantay ng mga pagkakataon, pagkakapantay-pantay sa harap ng batas, katarungan na walang kinikilingang uri, lahi, yaman, kasarian, kakayahan, pananampalataya o paniniwala, ang pamamayani ng batas, isang pamahalaan ng bayan at hindi ng iilan, at ang malawak na pakikilahok ng mamamayan sa pambansang pamamahala.

Seksyon 5. Ang KAAKBAY ay nagsusulong ng isang mapayapang repormang kultural, pulitikal, moral at ispirituwal na sasagip sa bansa mula sa ganap na pagkakalugmok at pagkakaduhagi, isang ganap na pagbabago sa ating mga balyus at sa balangkas ng kapangyarihang pampulitika.

Seksyon 6. Ang KAAKBAY ay kumikilos sa pagpapatupad ng mga makabuluhang reporma upang malutas ang kahirapan at kaapihan, matupad ang mabuting pamahalaan at malinis at tapat na sebisyo, at makamit ang kaunlarang pang-ekonomiya para sa lahat.

Seksyon 7. Ang KAAKBAY ay nagtataguyod ng pakikipagkapwa-Pilipino bilang pinakamataas na antas ng pakikiisa sa taumbayan, sa mga sektor ng lipunan, sa mga organisasyon at kilusan, at sa mga kinatawan at pinuno para sa pagsulong ng bansang Pilipinas.

Seksyon 8. Ang KAAKBAY ay kumikilala sa pagiging kasapi ng Pilipinas sa komunidad ng mga bansa at sa pangangailangan ng pang-internasyunal na pakikipag-ugnayan at pakikirelasyon ayon sa pambansang soberanya, interes at kagalingan ng bayan.

Artikulo III
PAHAYAG NG MGA LAYUNIN

Seksyon 1. Ang KAAKBAY ay mananaliksik, mag-aaral at magtuturo ng Pilipinismo, ng kalagayan ng lipunan, ng mga isyu at usapin ng bayan, ng mithiin ng sambayanan, ng mga ideya at kapamaraanan, at ng iba pang mga kailanganin upang mapaunlad ang edukasyon at kamalayang Pilipino.

Seksyon 2. Ang KAAKBAY ay makikisangkot sa pagsulong at paglaban ng mga lokal, pambansa at pang-internasyunal na isyu at usapin na nakakaapekto sa kapakanan at kagalingan ng mga mamamayan at ng sambayanang Pilipino.

Seksyon 3. Ang KAAKBAY ay makikilahok sa paghubog at pagtatayo ng isang tunay, demokratiko at maka-Pilipinong republika, ng isang magaling, responsable at mabuting pamahalaan, at ng isang malinis, tapat at makamamamayang serbisyo.

Seksyon 4. Ang KAAKBAY ay maglulunsad at magsusulong ng mga makabuluhang reporma at proyekto sa loob at labas ng pamahalaan upang ang mga demokratikong institusyon ng lipunan ay lubos na makapagsilbi at makapaglingkod sa lahat ng mamamayan.

Seksyon 5. Ang KAAKBAY ay magtataguyod ng pag-iral ng kagalingan at kagustuhan ng nakararaming mamamayan, ng mga demokratiko at makataong karapatan at kalayaan, ng makabuluhan at malawak ng partisipasyon ng batayang sektor at iba pang grupo sa pagdedesisyon at pagpapatupad ng mga usapin at programa, at ng pagpapalakas at pagsasakapangyarihan ng mamamayan para sa ikauunlad ng pamayanan at bayan.

Seksyon 6. Ang KAAKBAY ay makikiisa sa ibang organisasyon at kilusan at sa sambayanang Pilipino sa kanilang pakikibaka para sa isang maunlad, makatarungan at mapayapang lipunan, para sa isang bansang malaya sa kahirapan at kaapihan, at para sa isang bayang nagkakaisa at dakila.

Seksyon 7. Ang KAAKBAY ay magsasagawa ng mga proyekto, programa at pagkilos upang mapangalagaan at maipagtanggol ang kagalingan at kapakanan, at upang matulungang manalig ang kasapian, sa partikular, at ang mamamayan, sa pangkalahatan, sa kanilang sariling kakayahan at kadakilaan.

Artikulo IV
KASAPIAN

Seksyon 1. Ang sinumang Pilipino na umaayon, naniniwala, naninindigan at handang kumilos ayon sa mga prinsipyo at layunin ng KAAKBAY ay maaaring maging kasapi nito matapos na mabasa, maunawaan at sumangayon sa Saligang Batas, Programa ng Pagkilos, Mga Aral at Gabay, Alituntuning Pang-Organisasyon, at Pangunahing Babasahin, makapaglagda sa Pahayag ng Pagsapi, mairekomenda ng isang kasaping may mabuting katayuan, at makapanumpa bilang isang ganap na Kasapi.

Seksyon 2. Ang lahat ng kasapi ng KAAKBAY ay may pantay-pantay na karapatan at tungkulin, at ito ay ang mga sumusunod:

A. Maging bahagi ng isang komite o organo.
B. Maghalal at mahalal.
K. Magpahayag ng opinyon at pananaw
D. Makilahok sa mga talakayan, diskusyon, pulong, asembliya o gawain
E. Mabigyan at makapagbigay ng serbisyo.
G. Lumahok sa mga proyekto, programa at aktibidad.
H. Mabigyan ng mga pahayag, babasahin, ulat o lathain.
I. Mag-usisa sa mga plano at programa, gawain at aktibidad.
L. Matyagan o siyasatin ang paggamit ng pondo at ari-arian.
M. Maghayag ng mga panukala, karaingan, puna at apila.
N. Malayang magbitiw.
NG. Magtaguyod ng pagkakaisa ng hanay.
O. Pangalagaan at ipagtanggol ang sarili at mga kasapi.
P. Igalang, pairalin at ipagtanggol ang Saligang Batas at mga alituntunin.
R. Ipatupad ang programa, patakaran at desisyon.
S. Ipalaganap ang mga prinsipyo at simulain.
T. Lumahok sa mga pag-aaral at pagsasanay, at magturo sa iba.
U. Palawakin ang organisasyon at mangalap ng mga kasapi.
W. Magbayad ng butaw at iba pang singilin.
Y. Magbigay ng mga ulat, pagsusuri at pananaliksik

Artikulo V
ANG BALANGAY

Seksyon 1. Ang batayang organo ng KAAKBAY ay ang Balangay na kabibilangan ng hindi bababa sa 15 kasapi sa isang komunidad, paaralan, opisina, organisasyon, barangay, bayan, lungsod, lalawigan o rehiyon. Ito ay opisyal na kikilalanin ng Pambansang Sangguniang Tagapagpaganap matapos isumite ang mga Pahayag ng Pagsapi at Katitikan ng Pagbubuo at Paghahalal.

Seksyon 2. Ang bawat Balangay ay kikilalanin sa pamamagitan ng pangalan ng komunidad, paaralan, opisina, organisasyon, barangay, bayan o lungsod na kinalalagyan nito. Sa pagkakataong may mahigit sa isang Balangay ang maitatag sa nasabing lugar, ang Pambansang Sangguniang Tagapagpaganap ang siyang magtatakda ng opisyal ng pangalan ng mga naturang Balangay.

Seksyon 3. Ang mga Pinuno ng Balangay ay ihahalal ng buong kasapian nito at ang mga ito ay bubuuin ng Pangulo, Pangalawang Pangulo, Kalihim, Ingat-Yaman, at Tagasuri na manunungkulan sa loob ng isang taon.

Seksyon 4. Ang mga gawain ng mga Pinuno ng Balangay ay tutulungang isakatuparan ng mga Lupong Pang-organisasyon, Lupong Pang-edukasyon, Lupong Pampulitika at Lupo ng Pang-natatanging Proyekto. Tungkulin ng bawat kasapi ang maging kabilang sa isa sa mga Lupong nabanggit na pangungunahan ng Lupong Tagapangulo na ihahalal ng kasapian ng Lupon o itatagubilin ng Pangulo ng Balangay at/o ng mga Pinuno ng Balangay.

Seksyon 5. Ang isang Balangay ay may tungkuling bumuo ng isa pang Balangay sa ibang komunidad, paaralan, opisina, organisasyon, barangay, bayan, lungsod, lalawigan o rehiyon.

Artikulo VI
ANG SANGGUNIAN NG MGA PINUNO

Seksyon 1. Sa pagkakataong may 2 o higit pang Balangay ang mabubuo sa isang barangay, bayan, lungsod, lalawigan o rehiyon, ang mga Pinuno ng bawat Balangay ay magsasama-sama at magtatayo ng Sanggunian ng mga Pinuno sa bawat barangay, bayan, lungsod, lalawigan o rehiyon na kinabibilangan ng mga ito.

Seksyon 2. Ang bawat Sanggunian ng mga Pinuno ay pangungunahan ng Tagapangulo, Pangulo at Pangkalahatang Direktor na ihahalal ng mga bumubuo ng Sanggunian sa pamamagitan ng isang boto bawat Balangay na nakapaloob sa Sanggunian.

Seksyon 3. Ang mga gawain ng mga kagawad ng Sanggunian ng mga Pinuno ay tutulungang isakatuparan ng Komiteng Pang-organisasyon, Komiteng Pang-edukasyon, Komiteng Pampulitika at Komiteng Pang-natatanging Projekto. Tungkulin ng bawat kagawad ng Sanggunian ang maging kasapi ng isa sa mga Komiteng nabanggit na pangungunahan ng Direktor na ihahalal ng kasapian ng Komite o itatagubilin ng Tagapangulo at/o ng mga Kagawad ng Sanggunian.

Seksyon 4. Ang maaring lamang maging kagawad ng Sangguniang ng mga Pinuno ay yaong mga halal na Pinuno ng Balangay, mga Kinatawan ng mga Nakapaloob na Organisasyong Lokal at yaong mga itinakda ng Pambansang Sangguniang Tagapagpaganap na maging Tagapag-ugnay o Tagapatnubay sa naturang lugar.

Seksyon 5. Ang bawat Sanggunian ng mga Pinuno ay kikilalanin matapos isumite ang Katitikan ng Pagbubuo at Paghahalal ng Sanggunian ng naturang barangay, bayan, lungsod, lalawigan o rehiyon sa Pambansang Sangguniang Tagapagpaganap.

Seksyon 6. Ang Sanggunian ng mga Pinuno sa bawat barangay, bayan, lungsod, lalawigan o rehiyon ang siyang kakatawan sa mga Balangay sa antas ng barangay, bayan, lungsod, lalawigan o rehiyon. Ang Balangay sa mga komunidad, paaralan, opisina o organisasyon ay maaring pumailalim sa karampatang Sanggunian sa kinapapaloobang barangay, bayan, lungsod, lalawigan o rehiyon.

Artikulo VII
ANG SANGGUNIANG PAMBANSA

Seksyon 1. Ang Sangguniang Pambansa ay ang pinakamataas na namumunong kapulungan ng KAAKBAY sa pagitan ng Pambansang Kongreso.

Seksyon 2. Ang Sangguniang Pambansa ay kabibilangan ng mga Kinatawan mula sa bawat Sanggunian ng mga Pinuno ng mga malalaking bayan, nagsasariling lungsod, lalawigan at rehiyon, mga Kinatawan ng mga Nakapaloob na Organisasyong Pambansa o Sektoral, mga Natatanging Pinuno o Pambansang Kinatawan, at ang Pambansang Sangguniang Tagapagpaganap. Ito ay regular na magdaraos ng taunang pagpupulong.

Seksyon 3. Ang Sangguniang Pambansa ay magbabalangkas ng mga patakaran at alituntunin, taunang direksyon, at programa at plano, magsusog ng Mga Aral at Gabay, Alituntuning Pang-Organisasyon at Pangunahing Babasahin, alinsunod sa Programa ng Pagkilos at mga Resolusyon na pinagpasyahan ng Pambansang Kongreso, magpatawag ng regular o ispesyal na Pambansang Kongreso, magtalaga ng mga paksang tatalakayin at bumuo ng Komiteng Tagapaghanda nito, at magtalaga ng mga pinuno sa mga bakanteng posisyon ng Pambansang Sangguniang Tagapagpaganap.

Artikulo VIII
ANG PAMBANSANG KONGRESO

Seksyon 1. Ang Pambansang Kongreso ang pinakamataas na kapangyarihan at namumunong kapulungan ng KAAKBAY.

Seksyon 2. Ang Pambansang Kongreso ay binubuo ng lahat ng mga kagawad ng mga Sanggunian ng mga Pinuno ng mga bayan, lungsod, lalawigan at rehiyon, ng Sangguniang Pambansa at ng Pambansang Sangguniang Tagapagpagananp.

Seksyon 3. Ang Pambansang Kongreso ay regular na idinadaos tuwing ikatlong taon upang duminig at tumanggap ng mga ulat mula sa Sangguniang Pambansa at Pambansang Sangguniang Tagapagpaganap, magpasya ng Programa ng Pagkilos at mga Resolusyon, magsusog ng Saligang Batas, magpatibay sa mga Nakapaloob ng Organisasyong Pambansa o Sektoral, mga Natatanging Pinuno o Pambansang Kinatawan, at maghalal ng Pambansang Tagapangulo, Pangulo, Pangalawang Pangulo, Pangkalahatang Kalihim at Tagasuri ng KAAKBAY.

Artikulo IX
ANG PAMBANSANG SANGGUNIANG TAGAPAGPAGANAP

Seksyon 1. Ang Pambansang Sangguniang Tagapagpaganap ang pinakamataas na namumunong kapulungan ng KAAKBAY sa pagitan ng pulong ng Sangguniang Pambansa at ng Pambansang Kongreso.

Seksyon 2. Ang Pambansang Sangguniang Tagapagpaganap ay binubuo ng Pambansang Tagapangulo, Pangulo, Pangalawang Pangulo, Pangkalahatang Kalihim at Tagasuri na inihalal ng Pambansang Kongreso, mga Pangalawang Pangulo para sa Metro Manila, North Luzon, Central Luzon, Southern Luzon, Visayas at Mindanao na inihalal ng mga kagawad ng mga Sangguniang ng mga Pinuno ng mga nakapaloob na bayan, lungsod, lalawigan at rehiyon na dumalo sa Pambansang Kongreso, at mga Kalihim ng mga Kagawarang Pang-organisasyon, Pang-edukasyon, Pampulitika, Pananalapi, Gawaing Legal, Natatanging Proyekto at iba pa na itatagubilin ng mga halal na pinuno ng Pambansang Sangguniang Tagapagpaganap.

Seksyon 3. Ang Pambansang Sangguniang Tagapagpaganap ay pangunahing tagapagpatupad ng mga desisyon ng Pambansang Kongreso at Sangguniang Pambansa. Ito ay maaaring magdesisyon sa mga kagyat na pangangailangan alinsunod sa mga patakaran ng Pambansang Kongreso at Sangguniang Pambansa, at regular na magpulong minsan sa loob ng tatlong buwan.

Seksyon 4. Ang Pambansang Sangguniang Tagapagpaganap ay maaaring bumuo ng Sanggunian ng mga Tagapatnubay na kabibilangan ng mga kilala at natatanging Pinuno ng Lipunan at Bansa na maaaring maging kapanalig at katulong sa pagsulong ng mga adhikain at mithiin ng organisasyon.

Artikulo X
MGA TANGING PROBISYON

Seksyon 1. Ang punong tanggapan at himpilan ay itatayo sa Metro Manila. Kailanma’t hiningi ng pagkakataon at pangangailangan, ang organisasyon, sa tuwi-tuwina ay makapagtatatag ng mga katumbas na tanggapan sa iba’t ibang panig ng bansa o sa ibang bansa.

Seksyon 2. Ang sagisag ng organisasyon ay ang pangalang KAAKBAY na may nagwawagay na watawat ng Pilipinas sa may gitnang taas nito. Ang bandila nito ay maaaring kulay puti na may sagisag sa gitna at pangalan nito, kulay asul na tulad ng langit na may sagisag sa gitna at pangalan ng nito sa ibaba na nakasulat sa kulay asul ng dagat, o kulay asul tulad ng dagat na may sagisag sa gitna at pangalan ng nito sa ibaba na nakasulat sa kulay asul ng langit.

Seksyon 3. Kikilalanin ang Pebrero 17, 2001 bilang petsa ng pagkakatatag ng KAAKBAY. Ito ang araw ng paglutang at pagsilang ng ideya ng organisasyon at ito rin ang ika-129 na taong anibersaryo ng pagpaslang sa mga makabayang pari na sina Padre Gomez, Burgos at Zamora na naging inspirasyon ng pagbunsod ng Rebolusyong Pilipino noong 1896.

Seksyon 4. Ang anumang susog o pagbabago sa Saligang Batas na ito ay maaring ipanukala ng isang Balangay o Sanggunian, o ng Pambansang Sangguniang Tagapagpaganap o Sangguniang Pambansa, at nararapat pagtibayin ng Pambansang Kongreso.

Seksyon 5. Ang Saligang Batas na ito ay inisyal na pinagtibay noong Setyembre 28, 2001 sa Lungsod Quezon sa pagdiriwang ng ika-100 taong anibersaryo ng tagumpay ng mga Pilipino sa labanan sa Balangiga, Samar, at sinusugan at pinaunlad noong Mayo 25, 2004 sa Lungsod Quezon.

Alituntuning Pang-Organisasyon

2009-11-30T10:40:00.000-08:00

Artikulo I
DISIPLINA SA PAMAMAHALA

Seksyon 1. Ang lahat ng kapangyarihan sa KAAKBAY ay nagmumula sa mga kasapi. Ito ay naihahayag sa pamamagitan ng paghalal at pagdedesisyon ng mga Pinuno sa Balangay, ng mga Kagawad sa Sanggunian, at ng mga Pambansang Pinuno.

Seksyon 2. Kikilalanin ang pananaw at paninindigan ng minorya ngunit hindi ito papayagang makasira sa naging desisyon at kaakibat na aksyon ng mayorya. Pagkaraan ng malaya at puspusang diskusyon, walang magtatangging ipatupad ang mga desisyon at kasunduan.

Seksyon 3. Mananaig ang desisyon ng mga nakatataas na organo sa mga nakabababang kapulungan.

Seksyon 4. Ang sarili ay kailangang nakapailalim sa interes ng organisasyon; ang minorya ay kailangang nakapailalim sa kapasyahan ng nakararami; ang mababa ay kailangang nakapailalim sa mataas na kaantasan; at ang buong organisasyon ay kailangang nakapailalim sa sentrong pamunuan.

Seksyon 5. Ang sinumang kasapi o pinuno ng KAAKBAY ay maaaring litisin kung siya ay nakagawa ng mga katiwalian, hindi pagtatapat o paglabag sa mga nilalaman ng Saligang Batas, Alituntuning Pang-Organisasyon, Mga Aral at Gabay, Programa ng Pagkilos, o Pangunahing Babasahin.

Seksyon 6. Ang lahat ng paratang laban sa sinumang kasapi o pinuno na mayroong sapat na katibayan upang ito ay malitis ay kailangang isulat at ibigay sa nakakataas na Sanggunian, at sa paniniwalang sapat na ang mga katibayan, patatalastasan agad ang pinaratangan.

Seksyon 7. Ang paglilitis ay pangangasiwaan ng isang Ispesyal na Komite ng Paglilitis na bubuuin ng tatlong kagawad ng nakakataas na Sanggunian na ihahalal ng kasapian nito. Ang anumang desisyon ng Ispesyal na Komite at ng naturang Sanggunian ay maaaring iapela sa mas mataas na Sanggunian. Ang Sangguniang Pambansa ang siyang may pinal na desisyon sa mga apela.

Artikulo II
TUNGKULIN AT KAPANGYARIHAN
NG MGA PINUNO NG BALANGAY

Seksyon 1. Ang Pangulo ng Balangay.

A. Ang Pangulo ang siyang pinakamataas na Pinuno ng Balangay.

B. Ang Pangulo ang magpapatawag at mamumuno sa lahat ng mga pulong o asembliya ng mga Pinuno o ng buong kasapian ng Balangay, magpapalabas ng mga direktiba o pahatid, at magbibigay ulat hinggil sa pinamumunuang Balangay.

K. Ang Pangulo ang tahasang mangangasiwa sa mga gawain ng organisayon at magtatalaga ng mga Lupong Tagapangulo o iba pang mga kinakailangang Pinuno sa tulong at patnubay ng mga halal na Pinuno ng Balangay.

D. Ang Pangulo ang magpapatupad ng kapasyahan ng mga Pinuno o ng buong kasapian ng Balangay.

E. Ang Pangulo ang pangunahing tagapagsalita ng Balangay at kinatawan sa lahat ng opisyal na gawaing o transaksyon, maliban lang kung ito’y itatalaga sa ibang Pinuno o kasapi.

Seksyon 2. Ang Pangalawang Pangulo ng Balangay.

A. Ang Pangalawang Pangulo ang siyang pangalawang pinakamataas na Pinuno ng Balangay.

B. Ang Pangalawang Pangulo ang kahalili ng Pangulo sa lahat ng kanyang gawain at gaganap sa mga tungkulin nito sa panahong wala o di makagaganap ang huli, at gaganap ng iba pang tungkulin na iaatas ng Pangulo o ng mga Pinuno ng Balangay.

K. Ang Pangalawang Pangulo ang mangunguna sa tungkulin ng Balangay na makapagbuo at makapagtayo ng isa pang Balangay sa ibang komunidad, paaralan, opisina, organisasyon, barangay, bayan, lungsod, lalawigan o rehiyon, at makipag-ugnay sa ibang kalapit na Balangay sa pagbubuo at pagtatayo ng Sanggunian ng mga Pinuno sa kinapapaloobang barangay, bayan, lungsod, lalawigan o rehiyon.

Seksyon 3. Ang Kalihim ng Balangay.

A. Ang Kahilim ang ang siyang pangatlong pinakamataas na Pinuno ng Balangay.

B. Ang Kalihim ang mag-iingat ng mga dokumento, talaan ng kasapian at mga papeles na may kinalaman sa organisasyon, at gaganap ng iba pang tungkulin na iaatas ng Pangulo o ng mga Pinuno ng Balangay.

K. Ang Kalihim ang maghahanda at mamamahagi ng mga sipi at kukuha at mag-iigat ng katitikan ng mga pulong ng Balangay.

Seksyon 4. Ingat-Yaman ng Balangay

A. Ang Ingat-Yaman ang siyang pang-apat na pinakamataas na Pinuno ng Balangay.

B. Ang Ingat-Yaman ang kukulekta at hahawak ng mga butaw at kabayaran ng mga kasapi at iba pang pananalapi ng organisasyon, ang manguguna sa pangangalap ng pondo at iba pang kailanganin, ang magdedeposito nito sa bangkong itatalaga, at maglalabas ng pondo mula rito ayon sa kapasyahan at patnubay ng Pangulo at ng mga Pinuno ng Balangay.

K. Ang Ingat-Yaman ang magplaplano ng badyet ng organi-sasyon, at magsisilbing taga-ingat ng kuwenta ng pananalapi at imbentaryo ng lahat ng ari-arian ng organisasyon at magbibigay ng buwanang ulat hinggil sa kalagayan ng mga ito.

Seksyon 5. Tagasuri ng Balangay:

A. Ang Tagasuri ang siyang panlimang pinakamataas na Pinuno ng Balangay.

B. Ang Tagasuri ang siyang magsisiyasat sa lahat ng koleksyon o paggamit ng pananalapi at pondo ng organisasyon.

K. Ang Tagasuri ang siyang mangangasiwa sa pagtitiyak ng katumpakan ng mga ulat pampinasyal, mga kuwenta ng pananalapi, mga transaksyon, at iba pang libro at rekord ng organisasyon hinggil sa pondo.

Seksyon 6. Tagapangulo ng Lupong Pang-Organisasyon

A. Ang Tagapangulo ng Lupong Pang-Organisasyon ang siyang mangangasiwa sa pagpapalawak ng kasapian at mamamatnubay sa kagalingan, kaunlaran, kalagayan at katayuan ng kasapian.

B. Ang Tagapangulo ng Lupong Pang-Organisasyon ang siyang makikipag-ugnayan sa ibang mga organisasyon para sa pagpapalawak ng suporta at pagkakaisa sa pagsulong ng mga prinsipyo at simulain ng organisasyon.

Seksyon 7. Tagapangulo ng Lupong Pang-Edukasyon.

A. Ang Tagapangulo ng Lupong Pang-Edukasyon ang siyang mangangasiwa sa pagpapaunlad, pagpapalawak, pagpapataas at pagpapalalim ng kamulatan at kamalayan ng kasapian.

B. Ang Tagapangulo ng Lupong Pang-Edukasyon ang siyang mamamahala sa mga diskusyon, pag-aaral, pagsasanay at pananaliksik, at sa paglilimbag ng mga babasahin o lathain ng organisasyon.

Seksyon 8. Tagapangulo ng Lupong Pampulitika.

A. Ang Tagapangulo ng Lupong Pampulitika ang siyang mangangasiwa sa mga kagyat na usapin sa lipunan at pulitika, at mangangasiwa ng mga posisyon at kaukulang pagkilos.

B. Ang Tagapangulo ng Lupong Pampulitika ang siyang mamamahala sa pagkalat ng mga posisyon at pahayag sa madla, mangunguna sa mga kampanyang elektoral, at makikipag-ugnayan sa mga halal na opisyal sa lipunan.

Seksyon 9. Tagapangulo ng Lupong Pang-Natatanging Proyekto

A. Ang Tagapangulo ng Lupong Pang-Natatanging Proyekto ang siyang mangangasiwa sa mga proyekto at programang pangkalakalan at pangkabuhayan ng organisasyon.

Artikulo III
TUNGKULIN AT KAPANGYARIHAN
NG MGA KAGAWAD NG SANGGUNIAN NG MGA PINUNO
SA BAYAN, LUNGSOD, LALAWIGAN O REHIYON

Seksyon 1. Tagapangulo ng Sanggunian ng mga Pinuno.

A. Ang Tagapangulo ang siyang pinakamataas na Kagawad sa Sanggunian ng mga Pinuno.

B. Ang Tagapangulo ang magpapatawag at mamumuno sa lahat ng mga pulong ng Sanggunian, magpapalabas ng mga direktiba o pahatid, at magbibigay ulat hinggil sa pinamumunuang Sanggunian.

K. Ang Tagapangulo ang pangunahing tagapagsalita ng Sanggunian at kinatawan sa lahat ng opisyal na gawaing o
transaksyon, maliban lang kung ito’y itatalaga sa ibang Kagawad.

D. Ang Tagapangulo ang siyang mangunguna sa pagpakikipag-ugnayan sa ibang organisasyon o ahensiya sa kinapapalooban o kalapit na barangay, bayan, lungsod, lalawigan o rehiyon, at sa mga gawaing koalisyon.

Seksyon 2. Pangulo ng Sanggunian ng mga Pinuno.

A. Ang Pangulo ang siyang pangalawang pinakamataas na Kagawad sa Sanggunian ng mga Pinuno.

B. Ang Pangulo ang siyang mangunguna sa pakikipag-ugnayan sa ibang Sanggunian ng mga Pinuno sa kinapapalooban o kalapit na barangay, bayan, lungsod, lalawigan o rehiyon.

K. Ang Pangulo ang magpapatupad ng kapasyahan ng mga Kagawad ng Sanggunian.

D. Ang Pangulo ang kahalili ng Tagapangulo sa lahat ng kanyang gawain at gaganap sa mga tungkulin nito sa panahong wala o di makagaganap ang huli, at gaganap ng iba pang tungkulin na iaatas ng Tagapangulo o ng mga Kagawad ng Sanggunian

Seksyon 3. Pangkalahatang Direktor ng Sanggunian ng mga Pinuno.

A. Ang Pangkalahatang Direktor ang ang siyang pangatlong pinakamataas na Kagawad sa Sanggunian ng mga Pinuno.

B. Ang Pangkalahatang Direktor ang siyang tahasang mangangasiwa sa mga gawain ng organisayon, siyang mangangasiwa sa pang-araw-araw na operasyon at pagkilos ng Sanggunian, at magtatalaga ng mga Direktor ng mga Komite o iba pang mga kinakailangang Pinuno sa tulong at patnubay ng Tagapangulo, Pangulo at mga Kagawad ng Sanggunian.

K. Ang Pangkalahatang Direktor ang mag-iingat ng mga dokumento, talaan ng kasapian at mga papeles na may kinalaman sa organisasyon, maghahanda at mamamahagi ng mga sipi at kukuha at mag-iigat ng katitikan ng mga pulong ng Sanggunian.

Seksyon 4. Direktor ng Komiteng Pang-Organisasyon

A. Ang Direktor ng Komiteng Pang-Organisasyon ang siyang mangangasiwa sa sa pagpapalawak at pagkokonsolida ng mga nasasakupang Balangay, at mamamatnubay sa kagalingan, kaunlaran, kalagayan at katayuan ng mga ito.

Seksyon 5. Direktor ng Komiteng Pang-Edukasyon.

A. Ang Direktor ng Komiteng Pang-Edukasyon ang siyang mangangasiwa sa pagpapaunlad, pagpapalawak, pagpapataas at pagpapalalim ng kamulatan, kamalayan at edukasyon, at sa paglilimbag ng mga babasahin o lathain ng organisasyon.

Seksyon 6. Direktor ng Komiteng Pampulitika.

A. Ang Direktor ng Komiteng Pampulitika ang siyang mangangasiwa sa mga kagyat na usapin sa lipunan at pulitika, at mangangasiwa ng mga posisyon at kaukulang pagkilos, sa pagkalat ng mga posisyon at pahayag sa madla, at mangunguna sa mga kampanyang elektoral.

Seksyon 7. Direktor ng Komiteng Pang-Natatanging Proyekto

A. Ang Direktor ng Komiteng Pang-Natatanging Proyekto ang siyang mangangasiwa sa mga proyekto at programang pangkalakalan at pangkabuhayan ng organisasyon.

Artikulo IV
TUNGKULIN AT KAPANGYARIHAN
NG MGA PAMBANSANG PINUNO
SA PAMBANSANG SANGGUNIANG TAGAPAGPAGANAP

Seksyon 1. Pambansang Tagapangulo

A. Ang Pambansang Tagapangulo ang siyang pinakamataas na pangkalahatang pinuno ng KAAKBAY.

B. Ang Pambansang Tagapangulo ang mamamatnugot sa lahat ng pagpupulong ng Pambansang Kongreso at Sangguniang Pambansa, magpapalabas ng mga direktiba o pahatid, at magbibigay ulat hinggil sa mga ito.

K. Ang Pambansang Tagapangulo ang pangunahing tagapagsalita at kinatawan sa lahat ng opisyal na gawaing o transaksyon ng KAAKBAY, maliban lang kung ito’y itatalaga sa ibang Pambansang Pinuno.

D. Ang Pambansang Tagapangulo ang siyang mangunguna sa pakikipag-ugnayan sa ibang pambansang organisasyon o ahensiya at sa mga pambansang gawaing koalisyon, alyansa at pagkakaisang hanay.

Seksyon 2. Pambansang Pangulo

A. Ang Pambansang Pangulo ang siyang pinakamataas na pinunong tagapagpaganap ng KAAKBAY.

B. Ang Pambansang Pangulo ang mamamatnugot sa lahat ng pagpupulong ng Pambansang Sangguniang Tagapagpaganap, magpapalabas ng mga direktiba o pahatid, at magbibigay ulat hinggil sa mga ito.

K. Ang Pambansang Pangulo ang magpapatupad ng kapasyahan ng Pambansang Sangguniang Tagapagpaganap.

D. Ang Pambansang Pangulo ang kahalili ng Pambansang Tagapangulo sa lahat ng kanyang gawain at gaganap sa mga tungkulin nito sa panahong wala o di makagaganap ang huli, at gaganap ng iba pang tungkulin na iaatas ng Pambansang Tagapangulo, Pambansang Kongreso, Sangguniang Pambansa at Pambansang Sangguniang Tagapagpaganap.

E. Ang Pambansang Pangulo ang gaganap sa mga tungkulin ng Pambansang Tagapangulo sa sandaling ito ay nawalan ng kaya, nagbitiw sa tungkulin, pinatalsik, namatay, pansamantalang nainutil o nawalan ng karapatan.

Seksyon 3. Pambansang Pangalawang Pangulo

A. Ang Pambansang Pangalawang Pangulo ang siyang pangalawang pinakamataas na pinunong tagapagpaganap ng KAAKBAY.

B. Ang Pambansang Pangalawang Pangulo ang kahalili ng Pambansang Pangulo sa lahat ng kanyang gawain at gaganap sa mga tungkulin nito sa panahong wala o di makagaganap ang huli, at gaganap ng iba pang tungkulin na iaatas ng ng Pambansang Tagapangulo, Pambansang Kongreso, Sangguniang Pambansa at Pambansang Sangguniang Tagapagpaganap.

K. Ang Pambansang Pangalawang Pangulo ang mangunguna sa mga Pangalawang Pangulo sa pagpapalawak, pagkokonsolida at pangangasiwa ng mga Sanggunian at Balangay sa buong bansa.

D. Ang Pambansang Pangalawang Pangulo ang gaganap sa mga tungkulin ng Pambansang Pangulo sa sandaling ito ay nawalan ng kaya, nagbitiw sa tungkulin, pinatalsik, namatay, pansamantalang nainutil o nawalan ng karapatan.

Seksyon 4. Mga Pangalawang Pangulo para sa Metro Manila, Northern Luzon, Central Luzon, Southern Luzon, Visayas at Mindanao

A. Ang mga Pangalawang Pangulo para sa Metro Manila, North ern Luzon, Central Luzon, Southern Luzon, Visayas at Mindanao ang kahalili ng Pambansang Pangalawang Pangulo sa lahat ng kanyang gawain sa pagpapalawak, pagkokonsolida at pangangasiwa ng mga Sanggunian at Balangay sa kanilang nasasakupang lugar.

B. Ang mga Pangalawang Pangulo para sa Metro Manila,
Northen Luzon, Central Luzon, Southern Luzon, Visayas at Mindanao ang siyang tagapangasiwa at tagapagpaganap ng direksyon, programa at kampanya ng KAAKBAY sa kanilang nasasakupang lugar.

Seksyon 5. Pambansang Pangkalahatang Kalihim

A. Ang Pambansang Pangkalahatang Kalihim ang ang siyang punong tagapamalakad ng KAAKBAY

B. Ang Pambansang Pangkalahatang Kalihim ang siyang tahasang mangangasiwa sa mga gawain ng organisayon, siyang responsable sa pang-araw-araw na operasyon at pagkilos, at pamamahalaan at uugnayin ang mga gawain ng mga Kagawaran.

K. Ang Pambansang Pangkalahatang Kalihim ang magpapatupad at magpapalakad ang mga alituntunin, gabay, programa at aktibidad ng organisasyon.

Seksyon 6. Pambansang Tagasuri

A. Ang Pambansang Tagasuri ang siyang magsisiyasat sa lahat ng koleksyon o paggamit ng pananalapi at pondo ng KAAKBAY.

K. Ang Pambansang Tagasuri ang siyang mangangasiwa sa pagtitiyak ng katumpakan ng mga ulat pampinasyal, mga kuwenta ng pananalapi, mga transaksyon, at iba pang libro at rekord ng organisasyon hinggil sa pondo.

Seksyon 7. Kalihim ng Kagawarang Pang-Organisasyon

A. Ang Kalihim ng Kagawarang Pang-Organisasyon ang siyang mangangasiwa at papatnubay sa pagpapalaganap at pangangalaga ng kasapian at sa pakikipag-ugnayan sa mga kaalyadong organisasyon.

Seksyon 8. Kalihim ng Kagawarang Pang-Edukasyon.

A. Ang Kalihim ng Kagawarang Pang-Edukasyon. ang siyang mangangasiwa sa pagpapaunlad, pagpapalawak, pagpapataas at pagpapalalim ng kamulatan, kamalayan at edukasyon, at sa paglilimbag ng mga babasahin o lathain ng organisasyon.

Seksyon 9. Kalihim ng Kagawarang Pampulitika

A. Ang Kalihim ng Kagawarang Pampulitika ang siyang mangangasiwa sa mga kagyat na usapin sa lipunan at pulitika, at mangangasiwa ng mga posisyon at kaukulang pagkilos, sa pagkalat ng mga posisyon at pahayag sa madla, mangunguna sa mga kampanyang elektoral, at mangangasiwa sa mga tagapag-ugnay at tagapatnubay ng mga balangay at sanggunian.

Seksyon 10. Kalihim ng Kagawarang Pananalapi.

A. Ang Kalihim ng Kagawarang Pananalapi ang siyang mangangasiwa sa mga pananalapi, pondo, kagamitan at iba pang kailanganin, sa pagplaplano ng badyet, sa pag-iingat ng kuwenta ng pananalapi at imbentaryo ng lahat ng ari-arian ng organisasyon.

Seksyon 11. Kalihim ng Kagawarang Legal

A. Ang Kalihim ng Kagawarang Legal ang siyang gaganap na abogado ng KAAKBAY, pamahalaan ang mga kasong kasasangkutan ng organiasyon, mga pinuno o kasapi nito, at siyang mangangasiwa sa mga usaping at gawaing legal.

Seksyon 12. Kalihim ng Kagawara ng mga Natatanging Proyekto

A. Ang Kalihim ng Kagawaran ng mga Natatanging Proyekto ang siyang mangangasiwa sa mga proyekto at programang pangkalakalan at pangkabuhayan ng organisasyon.

Artikulo V
PAGBAWI SA KATUNGKULAN NG MGA HALAL NA PINUNO,
PAGDIDISIPLINA, PAGSUSUSPINDE O PAGTITIWALAG
NG MGA KASAPI O PINUNO

Seksyon 1. Sinumang halal na pinuno ng KAAKBAY na nagpabaya sa tungkulin o gumawa ng anumang hakbang na ikasasama ng organisasyon ay maaaring bawian ng katungkulan.

Seksyon 2. Tatlumpong porsyento (30%) ng kabuuang bilang ng kasapi ng isang Balangay o ng isang Sanggunian ay maaaring magsumite ng petisyon sa pagbawi sa katungkulan sa susunod na nakatataas na Sanggunian na siyang magpapasya kung ang petisyon ay may basehan at nararapat tugunan ayon sa pagsusuri ng isang Ispesyal na Komiteng Tagasiyasat na kabibilangan ng 3 Kagawad na ihahalal ng naturang Sanggunian.

Seksyon 3. Magsasagawa ang Ispesyal na Komiteng Tagasiyasat ng ispesyal na pagpupulong ng buong kasapian ng sangkot na Balangay o Sanggunian upang dinggin ang petisyon at bigyan ng pagkakataon ang nasasangkot o mga nasasangkot.

Seksyon 4. Ang Sangguniang Pambansa ang siyang may pinal na desisyon sa lahat ng petisyon sa pagbawi sa katungkulan ng mga halal na pinuno.

Seksyon 5. Ang sinumang kasapi o halal na pinuno na binawian ng kapangyarihan ay maaring bigyan ng disiplina, suspendihin o itiwalag sa kadahilanang paglabag sa Saligang Batas, Mga Alituntuning Pang-Organisasyon, Mga Aral at Gabay, Pangunahing Babasahin, mga patakaran at desisyon, at mga gawaing nakapipinsala sa interes ng organisasyon.

Seksyon 6. Ang pagbibigay ng disiplina, suspensyon o pagtitiwalag ay maaaring isagawa ng sinumang kasapi o pinuno sa pamamagitan ng pagsumite ng petisyon sa pamunuan ng Balangay o Sanggunian na kinabibilangan ng nasasangkot o mga nasasangkot na siyang magpapasya kung ang petisyon ay may basehan at nararapat tugunan ayon sa pagsusuri ng isang Ispesyal na Lupon o Komiteng Tagasiyasat na kabibilangan ng 3 kasapi o Kagawad na ihahalal ng naturang Balangay o Sanggunian.

Seksyon 7. Magsasagawa ang Ispesyal na Lupon o Komiteng Tagasiyasat ng ispesyal na pagpupulong ng buong kasapian ng sangkot na Balangay o Sanggunian upang dinggin ang petisyon at bigyan ng pagkakataon ang nasasangkot o mga nasasangkot.

Seksyon 8. Ang Pambansang Sangguniang Tagapagpaganap ang siyang may pinal na desisyon sa lahat ng petisyon sa pagdisiplina, pagsuspinde o pagtitiwalag ng mga kasapi o pinuno.

Artikulo VI
PAGPUPULONG AT HALALAN

Seksyon 1. Ang lahat ng pagpupulong ay maari lamang maging opisyal kapag may simpleng nakararami (50% + 1) ng buong kasapian ng organong nagpupulong ang kalahok.

Seksyon 2. Ang mga desisyon ng mga pagpupulong na kulang sa bilang ng kalahok ay maaari lamang maging opisyal kapag may konsensus ang buong kasapian o sinangayunan ng simpleng nakararaming bilang ng buong kasapian sa susunod ng pagpupulong o sa pamamagitan ng pagsangayon ng simpleng nakararami sa katitikan ng pulong.

Seksyon 3. Ang mga desisyon sa mga pagpupulong na may korum (50% + 1) ay maari lamang maging opisyal kapag may konsensus ang buong kasapian o ang simpleng nakararami (50% + 1) ng mga lumahok ay pumapayag sa nasabing desisyon.

Seksyon 4. Ang halalan sa bawat Balangay na naitatayo ay isasakatuparan sa panahong may 15 na ang kasapi nito at regular na maghahalal ng mga susunod na pinuno sa anumang araw sa buwan ng Disyembre kada taon. Sa pagkakataong wala pa sa 15 ang kasapi ng binubuong Balangay, ang mga tagapagsimula nito ay maaring maghalal ng mga pansamantalang pinuno mula sa kanilang hanay, o ang Pambansang Sangguniang Tagapagpaganap ay maaring magtakda ng tagapag-ugnay o tagapatnubay na maaring tumayo bilang pansamantalang pinuno.

Seksyon 5. Sa bawat Balangay, ang Pangalawang Pangulo ang awtomatikong gaganap sa mga tungkulin ng Pangulo, magiging susunod na Pangulo sa sandaling ito ay nawalan ng kaya, nagbitiw sa tungkulin, pinatalsik, namatay, pansamantalang nainutil o nawala ng karapatan, at dagliang magpapatawag ng pulong para sa paghahalal ng Pangalawang Pangulo.

Seksyon 6. Sa panahong ang Pangulo at Pangalawang Pangulo, o ang Pangalawang Pangulo o iba pang Pinuno sa Balangay ay nawalan ng kaya, nagbitiw sa tungkulin, pinatalsik, namatay, pansamantalang nainutil o nawala ng karapatan, ang natitirang pinakamataas na Pinuno sa Balangay ay dagliang magpapatawag ng pulong para sa paghalal ng mga Pinuno ng mga nabakanteng posisyon.

Seksyon 7. Ang mga Pangulo, Pangalawang Pangulo, Kalihim, Ingat-Yaman at Tagasuri ng bawat Balangay ay awtomatikong kagawad ng Sanggunian ng mga Pinuno na kinapapalooban ng kanilang Balangay.

Seksyon 8. Ang halalan sa bawat Sanggunian na nabubuo ay isasakatuparan sa panahong may 2 Balangay na ang nakapag-ugnay at regular na maghahalal ng mga susunod na pinuno sa anumang araw sa buwan ng Enero kada taon.

Seksyon 9. Sa bawat Sanggunian, ang Pangulo ang awtomatikong gaganap sa mga tungkulin at magiging susunod na Tagapangulo sa sandaling ang Tagapangulo ay nawalan ng kaya, nagbitiw sa tungkulin, pinatalsik, namatay, pansamantalang nainutil o nawalan ng karapatan, at dagliang magpapatawag ng pulong para sa paghahalal ng bagong Pangkalahatang Direktor, sapagkat ang nakaupong Pangkalahatang Direktor naman ang gaganap sa tungkulin at magiging susunod na Pangulo.

Seksyon 10. Sa panahong ang Tagapangulo at Pangulo, o ang Pangulo at Pangkalahatang Direktor o iba pang Pinuno sa Sanggunian ay nawalan ng kaya, nagbitiw sa tungkulin, pinatalsik, namatay, pansamantalang nainutil o nawalan ng karapatan, ang natitirang pinakamataas na Pinuno sa Sanggunian ay dagliang magpapatawag ng pulong para sa paghalal ng mga Pinuno ng mga nabakanteng posisyon.

Seksyon 11. Ang mga halal na Tagapangulo, Pangulo at Pangkalahatang Direktor ng bawat Sanggunian ay awtomatikong kagawad ng nakatataas na Sanggunian na kanilang kinapapalooban sa barangay, bayan, lungsod, lalawigan o rehiyon.

Seksyon 12. Ang halalan ng Pambansang Sangguniang Tagapagpaganap ay isasakatuparan sa Pambansang Kongreso, o ng Sangguning Pambansa sa panahong hindi pa maidaos ang Pambansang Kongreso.

Seksyong 13. Ang Pangakalahatang Sangguniang Tagapagpagananp ay maaaring magtakda ng mga Tagapag-ugnay o Tagapatnubay sa bawat Balangay o Sanggunian na magiging kabilang sa pamunuan nito upang maisaayos ang pagpapatakbo, mabigyan ng tamang direksyon, mapangalagaan at magabayan ang Balangay o Sanggunian, o maging mga pansamantalang pinuno nito.

Artikulo VII
PANANALAPI

Seksyon 1. Ang pondo ng KAAKBAY ay manggagaling sa mga butaw ng pagsapi, regular na butaw, bayad sa mga lathain, donasyon, at mga proyekto ng organisasyon.

Seksyon 2. Ang bawat kasapi ay kinakailangang magbigay ng butaw sa pagsapi at regular na butaw tuwing halalan ng mga pinuno. Ang minimum na butaw ay itatakda ng Pambansang Sangguniang Tagapagpaganap at maaaring itaas ng bawat Balangay o Sanggunian.

Seksyon 3. Ang 50% ng kabuuang butaw, kita ng proyekto o donasyon ay maiiwan sa organong kinabibilangang ng kasapi, samantalang 25% nito ay pupunta sa nakakataas na organo at 25% naman ang mapupunta sa Pambansang Sangguniang Tagapagpaganap.

Artikulo VIII
PANUNUMPA

Seksyon 1. Ang bawat kasapi ay kailangang manumpa ng sumusunod:

“Sa ngalan ng Inang Bayan, ako’y taos pusong sumasapi sa KAAKBAY at sumusumpa na igagalang at ipatutupad ang Saligang Batas, Alituntuning Pang-Organisasyon, Programa ng Pagkilos, Mga Aral at Gabay, at Pangunahing Babasahin, tutuparin ang mga tungkulin at obligasyong iniatas sa akin bilang isang Kasapi at bilang isang Pilipino.”

Artikulo IX
MGA TANGING PROBISYON

Seksyon 1. Ang mga tagapagtatag ng organisasyong ito ay magiging kasapi ng unang Balangay na siya ring magmimistulang unang Sanggunian ng mga Pinuno.

Seksyon 2. Para sa mabilisang pagpapalawak ng kasapian at saklaw, sa pagkakataong hindi pa naitatatag ang mga organo ng organisasyon at mga limitasyong tulad, ang unang Balangay at Sanggunian ay siyang magsisilbing pansamantalang Pambansang Sangguniang Tagapagpaganap na maghihirang ng mga pansamantalang kagawad ng Sangguniang Pambansa at mga delegado ng unang Pambansang Kongreso ayon sa mga probisyon ng Saligang Batas na ito.

Seksyon 3. Ang anumang susog o pagbabago sa Alituntuning Pang-Organisasyon na ito ay maaring ipanukala ng isang Balangay o Sanggunian, o ng Pambansang Sangguniang Tagapagpaganap, at nararapat pagtibayin ng Sangguniang Pambansa.

Seksyon 4. Ang Alituntuning Pang-Organisasyon na ito ay inisyal na pinagtibay noong Setyembre 28, 2001 sa Lungsod Quezon sa pagdiriwang ng ika-100 taong anibersaryo ng tagumpay ng mga Pilipino sa labanan sa Balangiga, Samar, at sinusugan at pinaunlad noong Mayo 25, 2004 sa Lungsod Quezon.

Mga Aral at Gabay

2009-11-30T10:39:00.000-08:00

Ang mga Dapat Mabatid ng mga Pilipino
Andres Bonifacio

Ngayong wala nang maituturing na kapanatagan sa ating pamayanan;
Ngayong lagi nang ginagambala ang ating katahimikan
Ng umaalingawngaw na daing at pananambitan,
Buntong hininga at hinagpis ng makapal na ulila,
Bao’t mga magulang ng mga kababayang pinanganyaya ng mga manlulupig;

Ngayon tayo’y nalulunod na sa nagbabahang luha ng Ina
Ng buhay ng anak sa pananangis ng sanggol pinangungulila ng kalupitan
Na ang bawat patak ay katulad ng kumukulong tingga,
Na sumasaling sa mahapding sugat ng ating pusong nagdaramdam;

Ngayon lalu’t lalo tayong bibilaran ng tanikala ng pagkaalipin,
Tanikalang nakalalait sa bawat lalaking may iniingatang kapurihan.
Ano ang nararapat nating gawin?

Ang araw ng katwiran na sumisikat sa Silangan,
Ay malinaw na itinuturo sa ating mga matang lalong mabulagan
Ang landas na dapat nating tunguhin,
Ang liwanag niya’y tanaw sa ating mga mata,
Kukong nag-aakma ng kamatayang alay sa ating mga ganid na asal.

Itinuturo ng katwiran, na wala tayong iba pang mahihintay
Kundi lalu’t lalo pang kahirapan, lalu’t lalong kataksilan,
Lalu’t lalong kaalipustahan, at lalu’t lalong kaalipinan.

Itinuturo ng katwiran, na huwag nating sayangin ang panahon
Sa pag-asa sa ipinangakong kaginhawaan
Na hindi darating at hindi mangyayari.

Itinuturo ng katuwiran na tayo’y magkaisang loob,
Magkaisang isip, at akala ng tayo’y magkalakas
Na ihanap ang naghaharing kasamaan sa ating bayan.

Panahon na ngayon dapat lumitaw ang liwanag ng katotohanan;
Panahon nang dapat ipakilala na tayo’y may sariling pagdaramdam,
May puri, may hiya, at pagdadamayan.

Ngayon panahon ng dapat simulan
Ang pagsisiwalat ng mga mahal at dakilang aral
Na magwawasak ng masinsing tabing na bumubulag sa ating kaisipan;

Panahon na ngayong dapat makilala ng mga Pilipino
Ang pinagbuhatan ng kanilang kahirapan .
Araw na itong dapat kilalaning
Sa bawat isang hakbang natin tumutuntong at nabibingit
Sa malalim na hukay ng kamatayan na sa ati’y inuumang ng mga kaaway.

Kaya mga kababayan, ating idilat ang mga bulag na kaisipan
At kusang igugol sa kagalingan ang ating lakas sa tunay
At lubos na pag-asa na magtagumpay sa nilalayong kaginhawaan ng bayang tinubuan.

Kartilya ng Katipunan
Emilio Jacinto

1. Ang buhay na hindi ginugugol sa isang malaki at banal na kadahilanan ay kahoy na walang lilim, o di kaya’y damong makamandag.

2. Ang gawang magaling na nagbuhat sa paghahambog o pagpipita sa sarili at hindi talagang nasang gumawa ng kagalingan ay di tunay na kabaitan.

3. Ang tunay na kabanalan ay ang pagkakawanggawa, ang pag-ibig sa kapwa at ang isukat ang bawat kilos, gawa’t pangungusap sa talagang Katuwiran.

4. Maitim man o maputi ang kulay ng balat, lahat ng tao’y magkakapantay; mangyayaring ang isa’y hihigtan sa dunong, sa yaman, sa ganda, ngunit di mahihigitan sa pagkatao.

5. Ang may mataas na kalooban, inuuna ang puri kaysa pagpipita sa sarili; ang may hamak na kalooban, inuuna ang pagpipita sa sarili kaysa sa puri.

6. Sa taong may hiya, salita’y panunumpa.

7. Huwag mong sayangin ang panahon; ang yamang nawala’y mangyayaring magbalik; ngunit panahong nagdaan na’y di na muli pang magdadaan.

8. Ipagtanggol mo ang inaapi; bakahin ang umaapi.

9. Ang mga taong matalino’y ang may pag-iingat sa bawat sasabihin; matutong ipaglihim ang dapat ipaglihim.

10. Sa daang matinik ng buhay, lalaki ang siyang patnugot ng asawa at mga anak; kung ang umaakay ay tungo sa sama, ang patutunguhan ng inaakay ay sa kasamaan din.

11. Ang babae ay huwag mong tingnang isang bagay na libangan lamang, kundi isang katuwang at karamay sa mga kahirapan nitong buhay; gamitin mo nang buong pagpipitagan ang kanyang kahinaan, at alalahanin ang inang pinagbuhatan at nag-iwi sa iyong kasanggulan.

12. Ang di mo ibig gawin sa asawa mo, anak at kapatid, ay huwag mong gagawin sa asawa, anak at kapatid ng iba.

13. Ang kamahalan ng tao ay wala sa paghahari, wala sa tangos ng ilong at puti ng mukha, wala sa pagka-paring kahalili ng Diyos, wala sa mataas na kalagayan sa balat ng lupa; wagas at tunay na mahal ng tao kahit laking gubat at walang nabatid kundi ang sariling wika, yaong may magandang asal, may isang pangungusap, may dangal at puri, yaong di nagpapaapi’t di nang-aapi, yaong marunong magdamdam at marunong lumingap sa bayang tinubuan.

14. Paglaganap ng mga aral na ito at magningning na sumisikat ang araw ng kalayaan dito sa kaabaabang sangkapuluan, at sa buga ng matamis niyang liwanag nangagkaisang magkalahi’t magkakapatid ng ligayang waling katapusan, ang mga ginugol ng buhay, pagod at mga tiniis na kahirapan ay labis nang natumbasan.

Tungkulin ng mga Anak ng Bayan
Andres Bonifacio

1. Ibigin mo ang Diyos ng buong puso.

2. Laging tandaan na ang pag-ibig sa Diyos ay pag-ibig din sa lupang tinubuan, at ito rin ay pag-ibig sa iyong kapwa.

3. Ikintal sa iyong puso na ang tunay na pamantayan ng karangalan at kaligayahan ay ang mabuhay at mamatay para sa kalayaan ng Inang Bayan.

4. Sa hinahon nagmumula ang ikapagwawagi ng iyong mabuting hangad; tiyaga, katuwiran, pananalig at pag-asa sa isang inaasal at ginagawa.

5. Pangalagaan mo ang mga kautusan at mga hangarin ng organisasyon katulad ng pangangalaga mo ng iyong karangalan.

6. Tungkulin mong iligtas, kahit na ikaw ay masubo sa panganib, ang sino mang nasa kapahamakan dahilan sa pagtupad ng kanyang tungkulin.

7. Ang pananagutan sa ating sarili at sa pagtupad ng tungkulin ay magiging huwaran na susundin ng ating mga kababayan.

8. Sa ilalim ng iyong kasaganaan, bahaginan mo ang mga dukha at kulang-palad ng iyong mga biyaya.

9. Ang pagsusumikap sa paggawa para sa iyong ikabubuhay, ay tunay na batayan ng pagmamahal - pagmamahal sa iyong sarili, sa iyong pamilya, at sa iyong mga kapatid at kababayan.

10. Parusahan ang sino mang buhong at taksil, at purihin ang may mabubuting gawa. Panaligan mo na ang mga hangarin ng organisasyon ay kaloob ng Diyos, sapagkat ang kapangyarihan ng tao ay kapangyarihan na nagmula sa Diyos.

Ang Dekalogong Tunay
Apolinario Mabini

1. Ibigin mo ang Diyos at ang iyong karangalan ng higit sa lahat. Ang Diyos ang batis ng katotohanan, katarungan at lahat ng kilusan; at ang iyong karangalan ay ang lakas na hihikayat sa iyo upang ikaw ay maging matapat, makatarungan at masipag.

2. Sambahin mo ang Diyos ng wasto at makabuluhan sang-ayon sa iyong budhi, sapagkat sinabi ng Diyos na ang iyong budhi ay itatakwil ang lahat ng kasamaan at ipagbubunyi ang lahat ng mabuti.

3. Dapat mong paunlarin ang mga tanging biyaya na ipinagkaloob sa iyo ng Diyos, at ikaw ay gagawa at mag-aaral ng sang-ayon sa iyong kakayahan; huwag ipagwalang bahala ang landas ng kabutihan at katarungan upang matamo ang ganap na kawastuhan, at sa ganitong paraan lamang ikaw ay makakatulong sa kaunlaran ng sang-katauhan; at tutupdin mo ang banal na tungkuling iniatas sa iyo ng Diyos, at ikaw ay dadakilain, sapagkat dinakila mo ang Diyos.

4. Higit sa iyong sarili, ibigin mo ang iyong bayan na kasunod ng pag-ibig mo sa Diyos at sa iyong karangalan, sapagkat ang bayan mo ay isang paraisong kaloob ng Diyos sa iyong buhay, isang pamana ng lahi na tanging iniwan sa iyo ng iyong mga ninuno, at tanging pag-asa sa iyong kaunlaran, sapagkat dahil sa kanya, ikaw ay may buhay, may pag-ibig at hangarin, kasiyahan, karangalan, at may Diyos.

5. Pagsikapan mong lumigaya ang iyong bayan, bago ang iyong sarili; gawin mo siyang kaharian ng katwiran, katarungan at paggawa, sapagkat kung siya ay maligaya, ikaw at ang iyong pamilya ay liligaya rin.

6. Pagsikapan mong matamo ang kalayaan ng iyong bansa, sapagkat sa paraang ito lamang ikaw ay magkakaroon ng pagmamalasakit sa kanyang ika-uunlad at ika-dadakila, sapagkat ang kanyang kasarinlan ay nangangahulugan ng iyong kalayaan; ang kanyang pag-unlad, ang kadakilaan, at ang kanyang ganap na katangian ay iyong kaligayahang walang hanggang.

7. Sa iyong baya’y huwag kang kumilala sa kapangyarihan ng ninumang tao na hindi palagay ninyong magkababayan, sapagkat ang buong kapangyariha’y sa Diyos nagmumula at ang Diyos ay sa konsensya ng bawat taong nangungusap, kaya’t ang sinumang ituro at ihalal ng mga konsensya ng lahat ng mamamayan ang siya lamang makapagtataglay ng wagas na kapangyarihan.

8. Ihanap mo ang iyong bayan ng Republika, yaong bagang lahat ng nagpupuno ay palagay ng mamamayan, at huwag mong payagan kailanman ang monarkiya, ang pagkakaroon ng hari, sapagkat walang binibigyan ang hari ng kamahalan kundi ang isa o ilan lamanag sa mag-anak upang maitanghal ang sarili niyang kamag-anakan na siyang pangangailangan ng lahat ng maghahari, hindi ganito ang Republika na nagbibigay nga kamahalan at karapatan sa lahat ayon sa bait ng bawat isa, ng pagkadakila, alang-alang sa kaluwagan at kalayaan at ng kasaganaan at kadilagang tinataglay ng kasipagan.

9. Ibigin mo ang iyong kapwa-tao paris ng pag-ibig mo sa iyong sarili, sapagkat binigyan siya ng Diyos gayun din naman ikaw ng katungkulang tulungan ka at huwag gawin sa iyo ang di niya ibig na gawin mo sa kanya. Ngunit kung ang iyong kapwa ay nagkukulang dito sa kamahal-mahalang katungkulan at nagtatangka ng masama sa iyong buhay at kalayaan at pag-aari ay dapat mong ibuwal at lipulin siya sapagkat ang nananaig ngayon ay ang kauna-unahang utos ng Diyos na mag-ingat ka at iingatan ka.

10. Laging itatangi mo sa iyong kapwa ang iyong kababayan at lagi namang ariin mo siyang tunay na kaibigan at kapatid o kundi ma’y kasama, palibhasa’y iisa ang inyong kapalaran, iisa rin naman ang iyong kasayahan at kadalamhatian at gayon ding magkakaayon ang iyong mga hinahangad at pag-aari.

Kaya’t habang tumutuloy ang pagkatuto ng mga bayan na ibinabangon at inaalagaan ng pagkakanya-kanya ng mga lahi at angkan ay sa kanya lamanag dapat kang makisama at tunay na makipag-isa sa hinahangad at pag-aari, upang magkalakas ka sa pakikibaka sa kaaway ninyong dalawa at sa paghanap ninyong lahat ng kinakailangan sa kabuhayan ng tao.

Sa mga Kababaihan ng Malolos
Jose Rizal
Ang hiling ko’y mag-isip, magnilay-nilay ang lahat, usigin at salain kung sakali, sa ngalan ng katwiran, itong pinaninindigang mga sabi:
Ang una-una - Ang ipinagiging taksil ng ilan ay nasa kaduwagan at kapabayaan ng iba.
Ang ikalawa - Ang iniaalipusta ng isa ay nasa kulang ng pagmamahal sa sarili at nasa labis na pagkakasilaw sa umaalipusta.
Ang ikatlo - Ang kamangmanga ‘y kaalipinan, sapagkat kung ano ang isip ay ganoon ang tao; taong walang sariling isip ay taong walang pagkatao; ang bulag na tagasunod sa isip ng iba ay parang hayop na susunod-sunod sa tali.
Ang ika-apat - Ang ibig magtago ng sarili ay tumulong sa iba na magtago ng kanila, sapagkat kung pababayaan mo ang iyong kapwa ay pababayaan ka rin naman: ang isa-isang tinting ay madaling baliin, ngunit mahirap ang isang bigkis na walis.
Ang ika-lima - Kung ang babaing Tagalog ay di magbabago, ay hindi dapat magpalaki ng anak, kundi gawing pasibulan lamang; dapat alisin sa kanya ang kapangyarihan sa bahay, sapagkat kung hindi’y ipagkakanulong walang malay na asawa, anak, bayan at lahat.
Ang ika-anim - Ang tao’y ini-anak na paris-paris, hubad at walang tali. Di nilalang ng Diyos upang maalipin, di binigyan ng isip para pabulag, at di hiniyasan ng katwiran at nang maulol ng iba; hindi kapalaluan ang di pagsamba sa kapwa tao; ang pagpapaliwanag ng isip at ang paggamit ng matuwid sa anumang bagay. Ang palalo’y ang napasa- samba, ang bumubulag sa iba at ang ibig papanaigin ang kanilang ibig sa matuwid at katampatan.
Mag bulay-bulay tayo; malasin ang ating kalagayan, at tayo’y magisip- isip. Kung itong ilang buhaghag na sabi’y makatutulong sa ibinigay sa inyong bait, upang maituloy ang nasimulaan ninyong paglakad.
‘Tubo ko’y dakila sa puhunang pagod’ at mamatamisin ang anumang mangyari, ugaling upa sa sino mang mangahas sa ating bayang magsabi ng tunay. Matupad nawa ang inyong nasang matuto at hari-na-ngang sa hala- manan ng karununga’y huwag makapitas ng bungang bubut, kundi ang kikitli’y piliin, pag-isipan muna, lasapin bago lunukin, sapagkat sa balat ng lupa lahat ay haluan, at di bihirang magtanim ang kaaway ng damong panira, kasama sa binhi sa gitna ng linang.

Ito ang matinding nasa ng inyong kababayan.

Liwanag at Dilim
Emilio Jacinto

Ningning at liwanag: Ang ningning ay nakakasilaw. Ang liwanag naman ay kinakailangan ng ating mga mata upang Makita natin ang buong katunayan ng mga bagay-bagay.

Ang ningning ay maaring madaya, sapagkat may mga taong sandali lamang, sila’y nadadala sa kislap o ningning ng isang bagay.

Kaya huwag tayong madala sa mga ningning ng mga bagay- bagay. Mayroon tayong kasabihan “Hindi lahat ng kumikinang ay ginto.” Ang ibig sabihin nito ay may mga taong madaling humatol sa mga kagandahang panlabas at di muna inuuri o dili kaya’y tiningnan ang kalooban.

Ang Kalayaan: Dapat tayong magkaroon ng pagkakaisa upang magkaroon ng lalong kaluwalhatian nang mapatatag ang isang tunay na Republika ng Pilipinas na pawang mga Pilipino ang magmamahal!

Ang kalayaan ay pinakamahalaga sa isang bansa at sa tao. Kung sa isang bansa ay wala ang kalayaan, ito ay magiging walang kabuluhan. Sapagkat hindi man lamang magkakaroon ng pag-unlad at parati na lamang aasa sa kapwa bansa.

Kung sa isang tao naman, dapat din nating bigyan ng kalayaan upang matutuhan niya ang hindi umasa sa kapwa. Matuto siyang magsikap sa sariling kapakanan.

Ang Tao’y Magkapantay-pantay: Ang tao’y nilalang ng Diyos na magkakapantay kaya’t dapat pagbigyan ang kanya-kanyang karapatan. Tunay ngang sa ibabaw ng lupa’y may mahirap at mayaman, maganda at pangit, ngunit ang ating pagkatao ay iisa.

Ang lahat ng tao ay magkakapantay sapagkat iisa ang pagka-tao ng lahat.

“Kayong lahat ay magkakapantay, kayong lahat ay magkakapatid,” ang sabi ni Kristo.

Ang ibig sabihin nito ay huwag tayong mapagmalabis sa ating mga kapwa tao, dapat tayong mapagkumbaba, maunawain upang maalala man lamang ang Kanyang sampung utos na ibigin natin ang kapwa sa balat ng lupa.

Ang Pag-ibig sa Bayan: Ano ang pag-ibig? Ang pag-ibig ay isang damdamin na may iba’t ibang uri. May pag-ibig sa bayan, sa kapwa tao, sa paggawa ng kabutihan, at lalung-lalo na ang pag-ibig sa Diyos.

Ang pag-ibig ay kinakailangan ng bawat nilikha, kung ang pag-ibig ay wala na, ang mga bansa ay hindi magtatagal, at mawawala sa balat ng lupa. Ang lahat ng pagkakapisanan at ang kabuhayan natin ay walang pagtatagumpay.

Mga Bayan at ang mga Pinuno: Ang isang bayan ay dapat mabigyan ng kalayaan, maging maligaya at umunlad.

Alalahanin ang mga mga ginawang kapinsalaan at pagmamalupit sa ating bayan noong tayo’y nasasakupan pa ng mga kastila. Kahit na mali ang ginagawa ng mga pinuno ng bayan hindi tayo binigyan ng kapangyarihan mangatwiran sa kanila.

Kinakailangang mabuksan tuluyan ang ating pag-iisip nang makilala ang masama at mabuting pinuno at nang huwag masayang ang di masukat nating mga pinuhunan.

Ang Maling Pagsampalataya: Ang sabi ng ating Panginoon Hesukristo, “Hindi lahat lahat ng tumatawag sa akin na Panginoon ay aking didinggin at tutungo sa langit.” Ang ibig sabihin nito ay hindi lahat ng nagdarasal ay may luklukan sa langit, sapagkat maraming hindi taimtim sa puso nila ang pagdalangin. Mapapansin natin sa loob ng simbahan ay nakaluhod subalit malikot ang kanilang mga mata sa paligid-ligid at ang minamasdan ay mga kilos ng mga dalaga, at kung ano pa mang makikita.

Ang Paggawa: Ang paggawa ay dapat ikarangal ng tao at hindi dapat ikahiya kung ang pagkita ng salapi ay sa mabuting paraan, sa pagpapatulo ng pawis at hindi sa karumal-dumal na gawain.

Dapat nating ilagay sa wastong katayuan ang ating pagkatao; kung tayo man ay mahirap, di tayo dapat umayos at mamuhay nang higit sa ating kinikita. Ang bata mula sa kamusmusan ay nararapat imulat, hubugin at igawi sa kabutihang-asal at sa pag-ibig sa paggawa.

Ang gumawa ay isa sa malalaki’t mahahalagang biyaya pagkat sa pamamagitan nito ay mararagdagan ng lakas ng isip, loob at kabuhayan.

Anong laking katotohanan ang sinabi ni Baltazar sa kanyang tula ukol sa laki sa layaw, “ Ang laki sa layaw, karaniwa’y hubad sa bait at muni’t sa hatol ay salat.”

Kaya dapat na tayo’y magtrabaho, pagkat kung tayo’y datnan ng pangangailangan at nasa kasaganaan, aabutin na lamang natin at sukat, subalit kung tayo’y lalong malulugmok sa lalong kahamak-hamak at kasuklam-suklam na kabuhayan, na tungo sa pagkalipol ng ating pagkatao.

Huling Paalam
Jose Rizal

Paalam na, sintang lupang tinubuan,
Bayang masagana sa init ng araw
Edeng maligayang sa ami’y pumanaw
At perlas ng dagat sa dakong Silangan.

Inihahandog ko nang ganap na tuwa
Sa iyo ang buhay na lanta’t naaba,
Naging dakila ma’y iaalay rin nga
Kung dahil sa iyong ikatitimawa.

Ang nangasa-digmaang dumog sa paglaban
Handog din sa iyo ang kanilang buhay!
Hirap ay di pansin at di gunamgunam
Ang pagkaparool o pagtatagumpay.

Bibitaya’t madlang mabangis na sakit
O pakikibakang lubhang mapanganib,
Pawasang titiisin kung ito ang nais
Ng bayang tahanang pinakaiibig.

Ako’y mamamatay ngayo’y minamalas
Ang kulay ng langit na nanganganinag,
Na ibinabadhang araw ay sisikat
Sa kabila niyang mapanglaw na ulap.

Kung dugo ang iyong kinakailangan
Sa ikaririlag ng iyong pagsilang
Dugo ko’y ibubo’t ng isa man lamang
Sa ngumingiti sinag ay kuminang.

Ang mga nasa ko muling magkaisip
Magpahanggang ngayong maganap ang bait,
Ang ikaw’y makitang hiyas na marikit
Ng dagat Silangan na nakaliligid.

Noo mo’y maningning at sa mga mata
Mapait na luha bakas ma’y wala na,
Wala ka nang poot, wala mang balisa,
Walang kahapisa’t munti mang pangamba.

Sa sandaling buhay maalab kong nais
Ang kagalingan mo’t ang wakas ng sulit,
Ng kaluluwa kong gayak nang aalis,
Ginhawa’y kamtan mo; anong pagkarikit.

Nang maaba’t ikaw’y mapataas lamang,
Mamatay at upang mabigyan kang buhay,
Malibing sa lupang puspos na karikta’t
Sa silong ng iyong langit ay mahimlay.

Kung sa ibang araw ika’y may mapansin
Nipot na bulaklak sa aba kong libing,
Sa gitna ng mga damong masisinsin
Hagka’t ang halik mo’y itaos sa akin.

Sa samyo ng iyong pagsuyong matamis
Mataos na taghoy ng may sintang dibdib,
Bayaang tumanggap ihatid sa aking baunan
Ang banaag niyang dagling napaparam.

Bayaang humalik ang simoy ng hangin,
Bayaang sa huning masaya’y awitin
Ng darapong ibon sa kurus ng libing
Ang buhay-payapang ikinaaliw.

Bayaang ang araw na lubhang maningas
Pawiin ang ulan, gawing pawing ulap,
Maging panganorin, sa langit umakyat,
At ang aking daing ay mapakilangkap.

Bayaang ang aking maagang pagpanaw
Itangis ang Inang lubos na magmahal,
Kung may magpatungkol sa aking dasal
Ako’y iyo sanang idalangin naman.

Idalangin mo rin ang kinapos-palad
Na nangamatay na’t yaong nangaghirap
Sa daming pasakit, at ang lumalanghap
Naming mga ina ng lunang masaklap.

Idadalangin sampung balu’t naulila
At nangapiit na tigib ng dusa,
Idadalangin mo ring ikaw’y matubos na
Sa pagkaaliping laong binabata.

Kung nababalot na ang mga libingan
Ng sapot na itim ng gabing mapanglaw,
At kung walang tanod kundi pawang patay
Huwag gambalain ang katahimikan.

Pagpitaganan mo ang hiwagang lihim
At mapapakinggan ang tinig marahil
Ng isang saltero, ito nga’y ako rin,
Inaawitan ka ng aking paggiliw.

Kung ang libingan kong limot na ng madla
Ay wala ng kurus ni bato mang tanda,
Sa nangagbubukid ay ipaubayang
Bungkali’t isabog ang matiping lupa.

Ang mga abo ko’y bago pailanlang
Mauwi sa wala na pinanggalingan,
Ay makalat munang parang kapupunan

Ng iyong alabok sa lupang tuntungan.
Sa ngayo’y wala nang anuman sa akin
Ako’y limutin na’t aking lilibutin,
Mga himpapawid, kaparanga’t bangin
At ako sa iyo’y magiging taginting.

Bango, tinig, higing, awit na masaya
Liwanag at kulay na lugod ng mata’y
Uulit-ulitin sa tuwi-tuwina
Ang katahimikang aking pag-asa.

Sintang Pilipinas, lupa kong hinirang
Dusa ng dusa ko, ngayon ay pakinggan,
Huling paalam ko’t sa iyo’y iiwan
Ang lahat ng lalong inirog sa buhay.

Ako’y yayaon na sa bayang payapa
Na walang alipi’t punong mapang-aba
Doo’y di mamatay ang paniniwala
At ang naghahari’y Diyos na dakila.

Paalam na ako, magulang, kapatid
Bahagi ng puso’t unang nakaniig,
Ipagpasalamat ang aking pag-alis
Sa buhay na itong lagi nang ligalig.

Paalam na liyag, tanging kaulayaw,
Taga-ibang lupang aking katuwaan,
Paalam na sa inyo, mga minamahal.
Mamatay ay ganap na katahimikan.

Pag-ibig sa Tinubuang Lupa
Andres Bonifacio

Aling pag-ibig pa ang ang hihigit kaya
Sa pagkadalisay at pagkadakila
Gaya ng pag-ibig sa sariling lupa?
Aling pag-ibig pa? Wala na nga, wala...

Pagpupuring lubos ang palaging hangad
Sa bayan ng taong may dangal na ingat…
Umawit, tumula, kumatha’t sumulat
Kalakhan din niya’y isinisiwalat.

Walang mahalagang hindi inihandog
Ng may pusong mahal sa Bayang nagkupkop,
Dugo, yaman, dunong, katiisa’t pagod,
Buhay ma’y abuting magkalagut-lagot. ...xxx

Ah… ito’y ang Inang Bayang tinubuan,
Siya’y Inang tangi na kinamulatan
Ng kawiliwiling liwanag ng araw
Na nagbigay init sa lumong katawan.

Sa kanya ay utang ang unang pagtanggap
Ng simoy ng hanging nagbibigay-lunas
Sa inis na puso na sisinghap-singhap
Sa balong malalim ng siphayo’t hirap.

Kalakip din nitong pag-ibig sa Bayan
Ang lahat ng lalong sa gunita’y mahal
Mula sa masaya’t gasong kasanggulan
Hanggang sa katawa’y mapasa libingan.

Ang nakaraang panahon ng aliw,
Ang inaasahang araw na darating
Ng pagkatimawa ng mga alipin…
Liban pa sa bayan, saan tatanghalin? ...xxx

Sa aba ng abang mawalay sa Bayan
Gunita ma’y laging sakbibi ng lumbay,
Walang alaala’t inaasam-asam
Kundi ang makita’y lupang tinubuan. ...xxx

Kung ang Bayang ito’y nasasa panganib
At siya ay dapat na ipagtangkilik
Ang anak, asawa, magulang, kapatid,
Isang tawag niya’y, tatalikdang pilit.

Datapwa’t kung ang mahal na Inangbayan
Ay nilalapastangan at niyuyurakan,
Katwiran, puri niya’t kamahalan
Ng sama ng lilong ibang bayan.

Di gaano kaya ang paghihinagpis
Ng bayang Pilipinas sa puring nalait?
At aling kalooban na lalong tahimik
Ang di pupukawin sa paghihimagsik? ...xxx

Nasaan ang dangal ng mga binusabos
Nasaan ang dugong dapat na ibuhos?
Baya’y inaapi, bakit di kumilos?
At natitilihang ito’y mapanood.

Hayo na kayo, kayong nangabuhay
Sa pag-asang lubos ng kaginhawahan
At walang tinamo kundi kapaitan
Hayo na’t ibangon ang naabang Bayan.

Kayong natuyuan na sa kapapasakit
Ng dakilang hangad sa batis ng dibdib,
Muling pabangunin tunay na pag-ibig
Kusang ibulalas sa bayang piniit.

Kayong nalagasan ng bunga’t bulaklak
Kahoy niyaring buhay na nilanta’t sukat
Ng balabalaki’t makapal na hirap
Muling manariwa’t sa baya’y lumiyag.

Kayong mga dukhang walang tanging palad
Kundi ang mabuhay sa dalita’t hirap,
Ampunin ang bayan kung nasa ay lunas
Pagka’t ang ginhawa niya’y para sa lahat…

Pagkahandog-handog ang buong pag-ibig
Hanggang sa may dugo’y uubusing itigis,
Kung sa pagtatanggol, buhay ay mapatid,
Ito’y kapalaran, at tunay na langit.

Kung Tuyo na ang Luha mo Aking Bayan
(Agosto 13, 1930) Amado Hernandez

Lumuha ka ,aking bayan, buong lungkot mong iluha
Ang kawawang kapalaran ng lupain mong kawawa;
Ang bandilang sagisag mo’y lukob ng dayong bandila,
Pati wikang minana mo’y busabos ng ibang wika;
Ganito ring araw noon ng agawan ka ng laya,
Labintatlo ng Agosto ng saklutin ang Maynila.

Lumuha ka habang sila’y palalong nagdiriwang,
Sa libingan ng maliit, ang malaki ay may libangan;
Katulad mo ay si Huli na alipin bayad utang,
Katulad mo ay si Sisa, binaliw ng kahirapan;
Walang lakas na magtanggol,walang lakas na lumaban,
Tumataghoy kung paslangin, tumatangis kung nakawan.

Iluha mo ang sambuntong kasawiang nagsalakop
Na sa iyo’y pampahirap, sa banyaga’y pampalusog
Ang lahat mong kayamana’y kamal-kamal na naubos,
Ang lahat mong kalayaa’y sabay-sabay na natapos
Masdan mo ang iyong lupa, dayong hukbo’y nakatanod,
Masdan mo ang iyong dagat, dayong bapor nasa laot!

Lumuha ka kung sa puso ay nagmaliw na nag layon,
Kung ang araw sa langit mo’y lagi nang dapithapon,
Kung ang alon sa dagat mo ay ayaw nang magdaluyong,
Kung ang bulkan sa dibdib mo’y di man umungol,
Kung wala nang maglalamay sa gabi ng pagbangon,
Lumuha ka ng lumuha’t ang laya mo ay nakaburol.

May araw ding ang luha mo’y masasaid, matutuyo,
May araw ding di na luha ang sa mata mong namumugto
Ang dadaloy, kundi apoy, at apoy na kulay dugo,
Samantalang ang dugo mo’y aserong kumukulo;
Sisigaw kang buong giting sa liyag ng libong sulo
At ang lumang tanikala’y lalagutin mo ng punglo.

Gabay sa Disiplina

1. Maging malinis ka sa iyong katawan, kaisipan at gawa. Pangalagaan ang kalusugan at umiwas sa bisyong mahalay at masama, palawakin ang iyong talino, kilalanin at igalang mo ang katangian ng iba at umiwas sa mga taong nabubuyo at mabubuyo sa iyo ng masama.

2. Mahalin mo ang iyong ama’t ina at pangalagaan mo ang iyong pamilya, at isaalang-alang mo ang kapakanan ng nakatatanda sa iyo.

3. Igalang mo ang iyong tungkulin gaya ng paggalang mo sa iyong sarili, magulang at pamilya. Huwag pagsamantalahan ang iyong posisyon upang magpayaman, tumanggap ng suhol at magnakaw sa kaban ng bayan. Ang pagkakaroon ng katungkulan ay sagradong responsibilidad, hindi biyayang maaring pagpasasaan.

4. Alamin mo ang mga pangangailangan ng mga kasaping nasa iyong pananagutan. Huwag kang maging mangmang sa mga pangyayari sa lipunan, lumingon ka sa kasaysayan, suriin ang kasalukuyan at maghangad tungo sa matagumpay na kinabukasan.

5. Bawat galaw ay gawing makabuluhan. Iwasan mong gumawa ng mga panukalang walang silbi sa pamayanan.

6. Laging isangkot ang mga kasapi sa mga gawaing nagtataguyod ng mga simulain ng organisasyon. Laging alalahanin na ang ating samahan ay binubuo at pinapagalaw ng buong kasapian at ikaw ay bahagi lamang.

7. Sa iyong panunungkulan ay maraming balakid. Magpakatatag ka, ang sama ng loob at bantang pagkaapi at pagkutya ay gawin mong moog ng mapagbagong katapangan at paninindigan.

8. Ipaglaban mo ang kilusan at palawakin ang mga balangay nito upang ang mga simulain ay maisapuso ng bawat Pilipino.

9. Maging matapat ka sa bayan. Igalang mo ang watawat at ang lahat ng sagisag ng bansa.Hindi masamang tuligsain ang masamang pamamahala subalit walang kapatawaran ang pagtataksil sa bayan at pagsasagawa ng mga nakakasira sa katibayan ng ating pagiging isang bansa.

10. Mahalin at pagtiwalaan mo ang iyong kapwa, ano man ang kanyang pananampalataya, kaanyuan at pananalita nang lalong tumibay ang ating pagkakaisa. Ipagtanggol ang bayan sa mga mapaniil at masamang impluwensiya sa ating pambansang kalinangan, kabuhayan at kaayusang pampulitika.

11. Sumampalataya ka sa Panginoon, ano man ang iyong relihiyon; purihin mo ang kanyang pangalan sapagkat siya ang bukal ng lahat ng kabanalan at kabutihan, at tanging gabay ng ating mga bisig, diwa at kaisipan.

Kung ikaw ay magtaksil sa napagkaisahang alituntuninng ito, magkusa kang tumiwalag sa iyong katungkulan at sa organisasyon. Kung hindi ka magkukusa, ang iyong mga kinakatawan, sampu ng kalipunan ng buong kasapian ay gagalaw na parang iisa upang ikaw ay mawalang parang yagit sa iyong katungkulan, isang nakamumuhing tao na dapat iwasan sapagkat walang karangalan.

Kung ikaw ay pinuno o kasapi, huwag mong asahan na ang lahat ng katanungan tungkol sa ating kilusan ay masasagot ng gabay na ito. Higit kaninuman, ikaw ang magbibigay anyo at kulay sa organisasyon; kung ano ang iyong magagawa at pagpapakasakit sa samahan ay ito ang magiging kahulugan nito. Ang organisasyon ay hindi isang samahan na ang kaayusan at pamamaraan ng paggalaw ay hindi nababago, ang samahan ay patuloy na binabago ng mga pangangailangan ng mamamayang Pilipino, ito’y lumalawak at umuunlad. Higit sa lahat, ito’y patuloy na magsisikap na manguna sa pagbabago.

Gabay sa Pagkilos

1. Buong tatag na ipagtanggol ang bayan sa lahat ng nagnanais manakop at kumontrol sa kanyang pamumuhay, maging ito ay pang-ekonomiya, pampulitika o pang-sosyal. Unahin ang ikabubuti ng sambayanan bago ang sarili. Igalang ang watawat at lahat ng sagisag ng uring maka-Pilipino. Huwag tularan ang mga taong nagtataksil at yumuyurak sa interes ng lahing Pilipino at ng Inang Bayan.

2. Magtiwala sa kakayahan ng Pilipino. Itindig at pakilusin, gawing kaakibat at katulong sa ipinaglalaban ng organisasyon, at sa pagkaka-isa nito’y lalong tumitibay ang paninindigan ng organisasyon.

3. Ipaglaban ang organisasyon, ipagtanggol ito sa lahat ng nagnanais yumurak, magwasak, at humadlang sa mga simulain at prinsipyo nito. Ialay ang puso, diwa, karangalan at ihanda ang buhay para sa bayan kung kinakailangan.

4. Itaguyod ang mga programa at pagkilos ng organisasyon. Kumilos sa lahat ng sektor, institusyon, maging pribado o publiko, nang taglay ang katangian ng isang tunay na Pilipino.

5. Magsikhay na unahing baguhin ang sarili bago ang iba. Isabuhay ng buong tapat ang Pilipinismo. Pangalagaan ang sarili. Paunlarin ang talino at kaalaman.

6. Manguna sa ikauunlad ng pangangailangan ng mamamayang saklaw ng responsibilidad. Imulat sila sa makabuluhang simulain na taglay, at pakilusin sila sa pakikibaka.

. Magtiyaga at tumindig sa prinsipyo. Ang mga pagkakataon, pagkutya at balakid na haharapin ay gawing hamon upang maging matatag sa paninindigan.

8. Tungkuling mahalin at igalang ang posisyon, gaya ng paggalang sa sarili at bayan. Maging hamon sana ang tungkulin para sa pagpapaunlad ng organisasyon at simulain nito. Huwag gamitin ang posisyon upang gumanti, mag-abuso, magsamantala at gumawa ng bagay na labag sa organisasyon.

9. Ilihim ang mga usaping kritikal sa loob ng organisasyon, subalit nararapat ipaalam ang mga bagay na magtataguyod sa mga gawain ng KAAKBAY. Laging isipin na ang bawat kasapi ang bumubuo ng organisasyon at ikaw ay bahagi lamang.

10. Huwag kukuha sa masa ng kahit na isang butil ng palay o na ano mang bagay nang walang pahintulot mula sa kanila. Palitan ng katumbas o mas higit pang halaga, bagay o paglilingkod ang anumang bagay na kukunin o masisira.

11. Maging Maka-Diyos at Makatao sa pakikibaka. Gawing gabay ito sa lahat ng uri ng Pagkilos sa organisasyon.

12. Igalang ang prinsipyo at pananaw ng iba. Ituwid ang kaisipan ng mga naliligaw. Makipag-ugnayan at makipagpalitan ng kaalaman at karanasan na makakatulong ng malaki para sa lubos na tagumpay hindi lamang sa Pilipinismo kundi sa lahat ng ideya at prinsipyo.

13. Laging isaisip ang kapakanan at kagalingan ng mga kasama sa organisasyon at huwag silang isuong sa mga gawaing maglalagay sa kanila sa panganib ng walang katuturan.

14. Laging sundin ang mga batas, alituntunin at patakarang pinaiiral sa loob ng organisasyon ayon sa napagkasunduan ng nakararami.

15. Igalang ang mga magulang bilang nilalalang na nagsilang at nag-aruga sa atin. Ang pakikipagrelasyon ay isang banal na aspeto ng pamumuhay kaya’t maging tapat sa karelasyon.

Pilipinismo

2009-11-30T10:35:00.000-08:00

PAGBABALIK KASAYSAYAN

Ang rurok ng Pilipinisasyon ng nasyonalismo ay narating noong mga huling yugto ng Kilusang Propaganda na kung kailan marami sa mga kasama rito ay lubusan nang nawalan ng pag-asa sa pananalig na ang pamahalaang Espanya ay magsasagawa ng mga repormang kanilang hinihiling. Matatandaan na sa simula, ang Kilusang Propaganda ay humihingi lamang ng pantay na karapatan para sa mga Pilipino at Kastila. Sa kanilang pakikibaka noon para sa bayan ay Hispanismo ang kanilang sinusunod at hindi pa Pilipinismo.

Ang pagwawaksi sa Nasyonalismong bihag ng di-Pilipinong pag-iisip ay nangyari lalung-lalo na kay del Pilar, Mariano Ponce, Lopez-Jaena, at iba pa. Sa isang editoryal ng La Solidaridad noong Enero 31, 1894 binalaan ni del Pilar ang mga Kastila na ang mga bayang naaapi ay “gumagamit ng dahas ng himagsikan” kung sa kanilang paniwala ay “lahat ng mahinahong paraan” upang supilin ang kasamaan ay nagawa na. Sang-ayon kay Epifanio de los Santos, nang marating ni del Pilar ang yugto na siya ay tunay nang siphayo, noon siya nakaisip ng rebolusyon. Kung hindi siya ang nagtatag ng Katipunan, siya ang naging “inspirasyon” upang ito ay maitayo ni Andres Bonifacio.

Sa tula ni Bonifacio na may pamagat na Katapusang Hibik ng Filipinas, isinaad ang tuwirang pagtiwalag sa mga Kastila: “Ikaw nga oh inang (Espanya) pabaya’t sukaban/kami’y di na iyo saan man humanggan.”

Si Emilio Jacinto, ang kanang kamay ni Bonifacio at siyang “Utak ng Katipunan,” ay tinalakay rin ang himagsikan bilang isang huling lunas sa kanyang A La Patria na sinulat noong 1897. Ang daang taong pagwawalang-kibo ay nawakasan na, ayon kay Jacinto, at ang “maamong ahas” na siyang dahilan ng pagkaalipin ng taong bayan ay dapat nating “durugin nang walang awa, at walang takot, at hayagang paraan.”

Gaya ng Kilusang Propaganda, ang mga rebolusyonaryo ay nangailangan din ng pagkakaisa; nguni’t ang pagkakaisang ibig ng Katipunan ay “Kaisahan ng mga Filipino” bilang isang malayang bansa at hindi bilang bahagi ng “Pandaigdig na Bansang Kastila.” Ito ay buong linaw na nasaad sa Kartilla ni Jacinto. Ang Katipunan, ayon sa Kartilya ay may layuning “pag-isahin ang kuro at layunin ng mga Pilipino.”

Ayon pa rin kay de los Santos, si Bonifacio ay siyang ama ng Demokrasyang Pilipino at siyang tanging “naniniwala sa bisa at kabanalan ng demokrasya bagama’t siya ay napangunahan nina Rizal at del Pilar.” Sa mga naunang propagandista ang demokrasya ay bahagi lamang na Ideyang Imperyal ng Kastila. Kay Bonifacio, ito ay ideyang labas sa Pandaigdig na Lipunang Kastila, at dahilan sa kanyang kaliitan at kahirapan ng buhay ang ideya ay naging radikal at “populistiko,” mga nilalamang una sa panahon at lugar sa kasaysayan ng ating bansa.

Ang maliwanag na pangungusap tungkol dito ay binigkas ni Jacinto sa Kartilla. Ang Artikulo IV ng nasabing akda ay nagsasaad ng isang saligang ideya na tumutukoy sa “pagkakapatiran ng tao at ang kanilang pagkapantay-pantay” nang walang pagsasaalang-alang sa kanilang kulay, yaman, dunong, at iba pang katangiang pangkatawan. Ang konseptong pagkapantay-pantay ng tao ay karapatang ibinigay rin sa kababaihan. Sila ay katulong at kawaksi ng mga kalalakihan at ang kanilang “kahinaan ay dapat igalang,” ayon sa Artikulo IX.

Ang magandang kahulugan ng “pantay-pantay” na ideya ay inulit na tinalakay ni Jacinto sa kanyang Liwanag at Dilim. Sa kabanatang may pamagat na “Ang mga Tao ay Pantay-pantay,” ang “kalayaan” ay binigyan ng kahulugang ganito - pag-iisip at paggawa ng anumang ibig ng isang tao nguni’t hindi sa ikapipinsala ng kapwa. Ang salitang “Karapatan” ay kawangki at kasinghulugan ng “kalayaan” sapagka’t kung wala ang isa ang ikalawa ay walang saysay at gayon din ang huli sa una.

Pinag-isa ni Jacinto ang nasyonalismo at demokrasya at sinabi niya na ang mga “Tagalog” (o Pilipino) ay kailangan ang pamahalaan upang sila ay mabigyan ng mabuting direksiyon at halimbawa, upang ang kaisahan ay mapanatili, at upang ang “layunin” ay makamit. Ang pamahalaan ay dapat lamang gumawa ng bagay na ikabubuti ng mamamayan at ang puno ay may tanging katungkulan na “paligayahin” ang lahat! Ang mga batas ay nagpapahayag ng “kaloobang bayan” at hindi ng kalooban ng isang puno na isa lamang “pinagkatiwalaan ng tagapasunod ng batas.”

Marahil, ang pinakamahalagang alay ng konseptong demokrasya sa pakahulugan ni Jacinto ay ang ideyang “Kadakilaan ng Paggawa.” Ang paggawa ay “biyaya ng sangkatauhan,” ayon kay Jacinto, at ang taong gumagalang sa kadakilaan ng paggawa ay maraming pakinabang dito: una ay “aliwan,” ikalawa ay “lakas,” at ikatlo ay “kasaganaan.” Ang masinop na manggagawa ay isang taong may masayang kalooban sapagka’t ang paggawa ay “isang gantimpala at biyaya ng Maykapal na nagpapahayag ng Kanyang Malaking Pag-ibig sa sangkatauhan.”

Sa akdang “Ang mga Dapat Mabatid ng mga Pilipino,” inilarawan ni Bonifacio ang kagitingan at kadakilaan ng mga Pilipino noong matandang panahong wala pa ang Kastila. Sila ay namumuhay sa “kasaganaan at kaluwalhatian.” Ang kanilang mga puno ay sarili rin nilang kabalat at katahimikan ang naghahari sa kanilang pakikitungo sa kalapit nilang tao, sa pamamagitan ng kalakalan. Ang lahat ng tao ay may kaloobang banal. Bata at matanda ay marunong sumulat at bumasa sa sariling wika. Nguni’t ang katahimikan ng paraisong ito ay ginulantang ng mga dayuhang puti na kumaibigan at kumasundo sa kanila na magiging gabay sa “pag-unlad at pagtuklas ng karunungan.” Sa kanilang pagtitiwala at kawalan ng masamang isipin ang mga Pilipino ay madaling naniwala at isang kasunduan, na tinatakan ng “sanduguan” nina Legazpi at Sikatuna, ang ginanap. Sa halip na maging gabay ng Pilipino, ang mga dayuhan ay naging mapagsamantala. Wala nang pagpipilian ang mga Pilipino kung hindi ang maghimagsik.

PUNDAMENTAL NA BATAYAN NG MGA BALYUS NG PILIPINISMO

Diyos, Bayan, Kapwa. Ito ang mga pangunahing pinagbabatayan ng mga balyus ng Pilipinismo.

Malalim ang sampalataya ng mga Pilipino sa isang Dakilang Lumikha. Bagama’t malayo na ang narating ng siyensiya sa pagpapaliwanag sa mga ikinokonekta pa rin ng mga Pilipino sa kagustuhan ng Maykapal. Ang mga paghihirap ay tinitingnang parusa o pagsubok ng Panginoon. Ang anumang gawaing nakasasakit at nakapipinsala sa kapwa ay itinuturing na taliwas sa pagiging maka-Diyos.

Sa anu’t ano pa man ang mga Pilipino ay naniniwala na nasa Diyos ang awa, nasa tao ang gawa. Ibig sabihin kahi’t na gaano karelihiyoso ang isang Pilipino ang pagkaligtas niya sa kahirapan at pagkaapi sa lipunan ay nasa kanya pa ring pagkukusa at pakikibaka. Ang pananalig sa Diyos ay hindi dahilan upang mawalan ng kusa na bakahin ang lahat ng pang-aapi at pagsasamantala, bagkus ito’y dapat pagmulan ng lakas ng loob ng isang Pilipinong nagnanais ng pagbabago at kapayapaan. Kung ang Marxistang konsepto ng pagiging pangunahin ng mga bagay na materyal ang nagbibigay lakas ng loob sa mga tagapagtaguyod ng marahas na rebolusyon, ang pananalig sa Diyos ang nagbibigay naman ng lakas ng loob sa mga tagapagtaguyod ng mapayapang rebolusyon. Hindi nito ibig sabihin na ang mga tagapagtaguyod na mapayapang rebolusyon ay hindi makasiyentipiko. Kaya lamang, kahi’t na sa kanilang pakikipagtunggali sa iba hindi nila kinalilimutang ang bawa’t tao ay nilikha ng Diyos. Gaano man kaigting ang tunggalian hindi iniiwan ng Pilipino ang anumang posibilidad ng pag-iwas sa ikasasawi ng isang nilalang ng Diyos.

Ang niloloob ng isang Pilipino bagama’t repleksiyon din ng mga materyal na bagay sa lipunan ay mayroon ding materyal na elemento ng emosyon o pantaong damdamin na malaki ang epekto sa takbo ng lipunan. May malalim na kalooban ang isang tao na repleksyon ng kabutihan ng Diyos. Ang kalooban na ito ang siyang dapat gumagabay sa tao upang mapayapa at masaganang mamuhay sa daigdig. Ang kalooban na ito ang tinatarget ng isang kilusang pang-ideolohiya katulad ng Kilusang Pilipinismo upang mangingibabaw at magkaroon ng tunay na rekonsilyasyon sa ating bayan.

Bago pa dumating ang mga Kastila ay maka-Diyos na ang mga naninirahan dito sa mga isla ng Pilipinas. Bagama’t maliban sa mga Muslim ang mga imaheng sinasamba ay mga anito at simbolo ng kalikasan. Ang ibig sabihin, mula’t simula pa ang mga ninuno ng mga Pilipino ay gumagamit na ng mga pamantayang maka-Diyos hindi lamang upang maipaliwanag ang kalikasan kundi upang magkaroon ng gabay sa relasyon sa hanay ng mga tao at sa pagitan ng tao at kalikasan.

Ang debateng kung mayroon ngang Diyos o wala ay walang katapusan. Ang teorya ng Marxismo at diyelektikong materyalismo ay hindi naging sapat upang maigupo ang kaisipang maka-Diyos kahi’t na sa mga bansang pinamamahalaan ng mga partidong komunista. Ang tanging maliwanag na naipunto ng mga Marxista ay ang naging paggamit sa pangalan ng Diyos ng mga naghaharing uri upang manlupig at magsamantala. Naipunto rin nila ang naging kawalan ng pag-asa ng mga taong inaapi dahil sa pagkapaniwala nila na ang kanilang katayuan sa buhay ay siyang kagustuhan ng Diyos.

Ginamit ng mga Kastila ang pangalan ng Diyos upang mapagharian ang mga Pilipino sa loob ng humigi’t kumulang na apat na raang taon. Ang mga prayle ang naging tunay na naghari sa Pilipinas. Sa pagsulong ng rebolusyon ng 1896 nakuha pa rin ng mga Pilipino na bigyan ng kaibahan ang pagiging tunay na maka-Diyos mula sa mga naging gawain at asal ng mga prayleng Kastila. Bagama’t alam ng mga Pilipino na pinagsamantalahan ng mga Kastila ang pagiging maka-Diyos nila, naniwala din silang ang katangian nilang ito ang maaaring magtuwid sa kanilang pamumuhay. Maging sa mga sinulat ni Bonifacio at ng kanyang kanang kamay na si Jacinto ay matingkad ang pananalig sa Panginoong Maykapal.

Hindi katulad ng isang Marxista na maaari lamang magpakita ng respeto sa pananampalataya ng iba sa Diyos, ang isang tagapagtaguyod ng Pilipinismo ay kumikilos batay sa paniniwala at pananalig sa Diyos at sa kabutihan ng Kaniyang mga aral. Hindi dapat na ituring na taktika o linyang pangmasa lamang ang pagtukoy sa mga maka-Diyos na aral.

Mahalaga sa isang Pilipino ang kanyang kapwa-tao o kapwa. Ito’y dahil na rin sa kanyang pagiging maka-Diyos na kumikilalang ang tao ay nilalang ng Diyos. At siya mismo ay nilalang ng Diyos. At sa pagitan ng kanyang kapwa-tao at siya ay walang puwang ang pagsasamantala at pang-aapi. Ang sinumang tao na nagsasamantala at nang-aapi ay hindi kumikilala sa kanyang pagiging nilalang ng Diyos. Nawawalan siya ng kapwa at hindi siya nagiging Makatao.

Ang isang tagapagtaguyod ng Pilipinismo ay kumikilala sa pantay na karapatan ng bawa’t kapwa-tao gaano man kaiba ang paniwala at antas ng pamumuhay. Ang target ng pagkilos ng kadre ng Pilipinismo ay ang pagsasamantala at pang-aapi, mga gawang hindi Makatao. Ibig sabihin, tinatarget niya ang mga pribilehiyong tinatamasa lamang ng iilan. Naniniwala siya na sa pagkawala ng mga pribilehiyong ito ay magkakaroon ng tunay na pakikipag-kapwa sa lipunan. Gusto niyang alisin ang kasalukuyang mga pribilehiyong ito hindi upang ilipat lamang sa isang bagong naghaharing-uri o paksyon, kundi ibahagi sa nakalalawak na sambayanan nang sa gayon ay demokratikong malutas ang hindi pagkakapantay-pantay sa pamumuhay at pagkakaiba sa paniniwala.

Isa sa mga ito ang pribilehiyo sa kaalaman, karunungan o kaisipan na nagsimulang gawing monopolyo ng may yaman at may hawak ng oras sa lipunan. Hindi lamang sa materyal na bagay naging mahirap ang maraming Pilipino, kundi lalo na sa kaisipan.

Lumaon, ang kaisipan ng mga naghaharing dayuhan ang pumasok sa kanilang ulo kasabay ng pagpasok ng mga produkto nito na pumatay sa inisyatiba ng mga maliliit na kapitalistang Pilipino. At ang mga oligarkong Pilipino na yumaman sa ganitong kaayusan ay lubusan nang naghubad ng anumang maka-Pilipinong pag-iisip. Sa mga ito ay lubusan ng nawala ang makataong konsepto ng kapwa. Ang tao ay naging kasangkapan na lamang sa paglikha ng tubo. Ang hindi maka-Pilipinong kaisipang ito ang yumabong sa lipunan. Ang mga mahihirap na Pilipino ay hindi lamang naging palaasa sa maibibigay sa kanila ng iba kundi pati na kung ano ang maiisip ng iba para sa kanila. Kaya napakahalaga na maglunsad ng isang kilusang pang-ideolohiya upang maibalik sa bawa’t Pilipino ang naaangkop na kaisipan para sa kanya.

Ang Makabayang aktitud sa pagkilos ay nakaugat sa pagpapahalaga sa kapwa-Pilipino bilang pagbibigay ng partikular na diin kung sinong kapwa ang dapat bigyan ng pangunahing konsiderasyon. Batay sa aktitud na ito, ang pinakamataas na pamantayan ay kung ano ang makabubuti sa Pilipino. At ang makabubuti sa malawak na sambayanang Pilipino laban sa anumang dayuhang interes. Ang Pagkakaisang Pilipino ang pinakamataas na relasyong panglipunan na hinahangad ng Pilipinismo. Ang pagkakaisang ito ay nakabatay sa pagiging maka-Diyos at maka-Tao, mga sandigan ng tunay na pagiging tunay na Demokratiko.

Ang mga pundamental na balyus ng Pilipinismo ay siyang dapat na pinagbabatayan ng mga pamantayan sa pagiging marangal, malinis, matapat, matiyaga, masinop at iba pang magandang katangian ng isang Pilipino. Ito rin ang pinakabuod ng mga pangunahing adhikain ng mga Pilipino.

TATLONG PANGUNAHING ADHIKAIN

Ang una rito ay ang Kalayaang Pampulitika. Tumbok talaga nito ang kadahilanan ng ating paghihirap. Hindi pa tayo malaya mula sa kontrol ng mga dayuhang kapangyarihan. Hawak pa rin nila ang ating pamahalaan na animo ay instrumento lamang sa kanilang mga kamay upang protektahan at paunlarin ang kanilang sariling pambansang interes.

Bunga ng pagkakahawak sa atin ng dayuhan, hindi rin malaya ang pagpili natin ng mga taong uugit sa ating pamahalaan. Ang pulitika nati’y personalista hindi politika ng prinsipiyo.

Ang pangalawang pundamental na adhikain ay Katubusang Pangkabuhayan. Mahalaga sa atin ito dahil ang pangunahing suliranin natin ay ang kontrol ng dayuhang Amerikano, Intsik, Hapon, Australyano, Ingles at iba pa sa ating kabuhayan. Kailangang mapasakamay ng mga Pilipino ito. Ang Pilipinismo ay magiging instrumento sa pagbabalik sa kamay ng mga Pilipino ng kanilang kabuhayan sampu ng kanilang likas na kayamanan at kayamanang pangtao.

Ang pangatlong pundamental na adhikain ay Panlipunang Pagkakasundo o Pagkakaisa. Maaari lamang magkaroon ng tunay na kapayapaan bunga ng pagkakasundo kung may kalayaan at katarungan para sa Sambayanang Pilipino. Kasama sa pagtalakay dito ang katarungang panlipunan at ang prinsipyo ng pagkakapantay-pantay sa harap ng batas at sa oportunidad upang umunlad at mabuhay nang matiwasay at masagana.

KATANGIAN NG PILIPINISMO

Ang Pilipinismo’y ang kaisipang magbubuklod sa atin bilang isang bansa, maghihiwalay sa interes natin at ng dayuhan, magtutulak at magbubunsod sa atin upang kumilos, magpunyagi, lumaban at magsakripisyo upang makamit natin ang mga pundamental na adhikain natin, ang kalayaang Pampulitika, Katubusang Pangkabuhayan at Panlipunang Pagkakasundo.

Ang Pilipinismo ay bunga ng ating pakikibaka simula pa noong dumating ang mga kastila. Sa tatlong daang taon ng pananakop halos isang daan ang mga pag-aalsa natin laban sa Kastila.

Ang Pilipinismo ay isang puwersang nabubuo laban sa paninikil, pagsasamantala at pananakop ng sinumang dayuhan sa ating bansa. Kahit na matatalino ang mga Pilipino, ang kanilang katalinuhan ay hindi natutuon sa pagpapalaya ng kanilang sariling bansa kundi sa kanilang mga personal na interes. Layunin ng Pilipinismo na linangin ang pagkakaroon ng maraming Pilipinong may malasakit, pakikisangkot at komitment sa interes ng kabuuan at hindi lamang pansariling interes na madaling kasangkapanin ng mga dayuhan laban sa pambansang interes ng mga Pilipino.

PARTIKULAR NA LAYUNIN NG PILIPINISMO

Ang nararapat na oryentasyon ng anumang ideolohiya na naglalayong maging siyang ideolohiya ng mga Pilipino at para sa mga Pilipino ay ang tunay na pagkamakabayan, ang ganap na esensiya ng pagiging isang bansa. Sa kasamaang palad, ang umiral na ideolohiya ng ‘nasyonalismo’ dito sa Pilipinas ay naging bihag ng mga dayuhang interes at pag-iisip lalung-lalo na ng imperyalistang Amerikano at ng dalawang Partido Komunistang maka-Ruso at maka-Tsino. Ang katubusan at kaunlarang pambansa ay lagi na lang isinasabit sa pagkiling sa alin man sa kanila. Ang ‘nasyonalismong’ ipinangangalandakan ng bawa’t isa ay mapanghati at hindi mapagkaisa.

Kailangang hubugin at buuing muli ang kilusang makabayan, palayain mula sa kamay ng mga dayuhan at dayuhang kaisipan at itatag ang isang panibagong kilusang ginagabayan ng Pilipinismo, isang malaya at demokratikong kilusang mangingibabaw sa makitid na pananaw ng mga partidong pampulitika.

Ang Pilipinismo ay bunga ng isang daang pag-aalsa laban sa Kastila at ng Rebulusyong 1896. Nagkaroon ito ng malinaw na porma at kaanyuan sa kamay ni Rizal, del Pilar, Bonifacio, Jacinto at Mabini at iba pang bayani na nagbuo at nagbalangkas ng ating kabansaan.

Nalugmok ang Pilipinismo pagdating ng kano at ang patuloy na paglalahad at pagsasabuhay dito sa publiko ay isinagawa ng mga lider Pilipino katulad nila Recto at Laurel. Isinabuhay din ito nina Diokno, Lichauco, Tañada at Constantino. Si Tañada sa bandang huli ay naging kiling sa kaliwa na nakahanay sa CPP, samantalang si Constantino ay tahasang gumamit ng Marxismo sa pagsusuri ng lipunan at naging higit na malapit sa pulitika ng liberal na paksiyon ng mga Marxista.

Nasapawan ang pag-unlad ng Pilipinismo ng paglakas ng kilusang komunista mula noong 50’s hanggang sa panahon ni Marcos na kung kailan ang mga puwersang sumusuporta sa gobyerno ay nagsimulang bumanggit ng mga prinsipyo ng Pilipinismo sa pamamagitan ng Kaisipang Pilipino. Maging ang mga ideologue at kadre ng Reform the Armed Forces of the Philippines Movement o RAM na nagrebelde laban kay Marcos ay gumamit din ng Kaisipang Pilipino batay sa kanilang guidebook, Crossroads to Reform. Sa partikular, ay ginamit ng RAM ang prinsipyo ng Demokratikong Rebolusyon mula sa Gitna upang pumalaot sa proseso ng pampulitikang pagbabago sa bansa. Ang Rebolusyong EDSA ay matingkad na ehemplo kung papaanong ang esensiya ng Pilipinismo ay lumalagpas sa interes ng iisang partido.

Sa pamamagitan ng Kaisipang Pilipino, nagkaugat ang Pilipinismo sa hanay ng mga empleyado ng pamahalaan at mga kasapi ng barangay. Sa isang banda naman, maging si Cory Aquino noong kumakampanya pa lamang siya para sa pagkapangulo ay gumamit ng mga islogang batay sa Pilipinismo na ginagamit din ng Kaisipang Pilipino : Maka-Diyos, Makabayan at Makatao. Pati na ang Partido Demokratiko Sosyalista ng Pilipinas (PDSP) ay nagsimulang bumagay sa Pilipinismo sa kanilang programa. Ang kanilang demokratikong sosyalismo ay ginawa nilang Demokratikong Sosyalismong Pilipino. Maging ang muling pinag-isang Nationalista Party ng 1989 ay may programang Pilipinismo na nakabatay sa mga kaisipan nila Dr. Jose Laurel,Sr. at Claro M. Recto. Maging ang taktikal na programa ng CPP, ang pambansang demokratikong rebolusyon, ay pagkilala at pagsasamantala lamang sa pro-Pilipinismong tendensiya ng mga mamamayan. Sa katunayan, ang magiging pinakamalaking problema ng CPP ay kung papaano nila babasagin ang tinatawag nilang “makitid na nasyonalismo” ng Pilipinismo. na antas at pinakamalawak na pag-unlad ng kaisipang makabayan at maka-Pilipino na ganap na pinalaya sa kamay ng mga dayuhang makapangyarihan. Ang Pilipinismo ngayon ang may kakayahang sumagupa sa Komunismo at Imperyalismo na kapwa dayuhang ideolohiya. Para sa komunista, ang kanilang ideolohiya at partido lamang ang dapat umiral, habang para sa isang naghaharing imperyalista naman ang pagkakaroon ng marami at mapaghating ideolohiya at partido sa isang bayan ay pabor sa pagmimintina nila ng kanilang kapangyarihan dito. Ang Pilipinismo ay kumikilala sa ganap na demokrasya na kung saan hindi iisang partido lamang ang may laya at karapatan. Katulad ng nakagisnan sa Rebolusyong 1896, ang bandila ng Pilipinismo ay hindi pag-aari ng iisang partido o paksyon lamang. Matatandaan na nang magsimulang umiral ang paksyonalismo sa pagitan nila Bonifacio at Aguinaldo sampu ng iba pa, ang Pilipinismo ay nagsimulang mawalan ng buwelo at humina sa harap ng bagong dayuhang mananalakay.

Sa punto ng pagiging orihinal, batayan sa kasaysayan, pagiging tunay na Pilipino, pagtanggap ng tao at katumpakan sa pag-aanalisa sa kalagayan ng ating bansa, ang Pilipinismo ang pinakasuperyor sa lahat ng mga ideolohiyang nagtutunggali ngayon sa lipunang Pilipino. Ang Pilipinismo ang pinakamapagkaisa sa malawak na hanay ng mga mamamayan.

Ang Pilipinismo ay nakaugat ng malalim sa proseso ng pagkatatag ng Kabansaang Pilipino noong 1896 at nang unang Republika ng Pilipinas noong 1898. Kahit na hindi nakumpleto, ito ang kauna-unahan, tunay na ekspresyon ng Nasyonalismong Pilipino sa panahon na iyon. Ito ay isang maikling panahon ng pambansang kadakilaan nang mahigitan natin ang lahat ng mga sakop na bansa sa Asya at Aprika sa pakikibaka laban sa kolonyalismo.

Upang hubugin ang lipunang batay sa Pilipinismo ay kailangang matukoy ang mga kamalian sa nakaraan at iwasto kaagad. Kung hindi, ang kilusang makabayan ay magpapatuloy na mabuway at bihag ng mga dayuhan laban sa ating tunay na pambansang interes.

MULA SA NASYONALISMO TUNGO SA PILIPINISMO

Ang Rebolusyong 1896 ay hindi nagkaroon ng pagkakataong magkabunga dahil sa pagdating ng isang bagong uri ng kolonyalismong salig sa kapitalistang sistema ng ekonomiya na mas maunlad sa kolonyalistang Kastila na salig sa piyudalismong sistema ng ekonomiya. Ito ang neokolonyalismong Amerikano o imperyalismong Amerikano. Ngunit bago nangyari ito nailatag ang pundasyon ng ating kabansaan at ideolohiya ng Pilipinismo. Ito ang di-mapapasinungalingang pruweba na mayroon tayong sariling ideolohiya. Sapagkat kung may bansang Pilipino na nabuo tiyak na mayroong ideolohiyang gumabay dito sampu ng mga pag-aalsa na naging malawak na pambansang himagsikan noong 1896. Ang pag-iral ng isang bansa’y kondisyon para sa pag-iral ng isang ideolohiya.

Sa ilalim ng pananakop ng mga Amerikano, sinikap ni Mabini na panatilihing buhay ang Pilipinismo sa pamamagitan ng kanyang mga panulat. Ito ang gumabay at nagbunsod sa Rebolusyong Pilipino laban sa Amerikano na sana’y nagpatuloy sa isang gerilyang pamamaraan batay sa ideya ni Gen. Antonio Luna. Ang Pilipinas ang unang Byetnam sa Asya na kung saan maraming pinaslang na mga Pilipino ang mananakop na mga Amerikano.

Ipinagpatuloy ni Recto ang tradisyong sinimulan ni Mabini pagkatapos ng halalan noong 1946. Ngunit naging malinaw lang sa kanya ang Pilipinismo noong 1950 hanggang 1962 noong mamatay siya. Ang pagkakamali ni Recto’y pagdepende niya sa kanyang personal na prestihiyo at hindi ang pagbubuo ng isang kilusang pangmasa na may pambansang saklaw na abot ang iba’t-ibang sektor ng lipunan pati na ang pinakamahirap. Ang kanyang kakulangan at kahinaan ay ang kawalan niya ng pleksibilidad sa taktika bilang isang pulitiko at ang kanyang pagiging aristokrata dahil sa pagiging intelektual at uri niyang pinanggalingan na sadyang malayo sa masa.

Kahimat ang Rebolusyong 1896 at Republika ng Malolos ay hindi nakontrol ng mga dayuhan, nawala ang kanyang pangmasa at Pilipinistang karakter nang mapasakamay ng mga ilustrado sa pamumuno ni Aguinaldo ang rebolusyon ng masa na nagsimula sa ilalim ni Bonifacio. Ito ang nagpabilis sa pagkalaglag sa kamay ng Kano ng Rebolusyon sampu ng hukbo ni Aguinaldo. Ang mabuway na karakter ng mga ilustrado na madaling magpagamit sa dayuhan ay lumitaw sa mga umusbong na kilusang “makabayan.”

DALAWANG SALIK NA ELEMENTO NG PILIPINISMO

Ang dalawang salik na elemento ng Pilipinismo ay ang pakikibaka ng mga magsasaka at manggagawa para sa kanilang demokratikong karapatan at kagalingang pang-ekonomiko sa isang banda at ang pakikibaka ng panggitnang uri ng mga Pilipino laban sa kolonyalismo at neokolonyalismo dahilan sa paghahangad nilang umunlad ang kanilang negosyo at mapatatag ang pundasyon ng kanilang kabuhayan sa bansa.

Maaari sanang magkaisa ang dalawang panig na ito ngunit lagi nang pinagtataksilan ng panggitnang uri ang mga magsasaka at manggagawa sa kanilang pakikipagkompromiso sa mga dayuhan lalung-lalo na sa imperyalistang Amerikano. Sa isang banda naman ay napaniwala ng mga kadre ng kilusang komunistang pumasok sa Pilipinas ang maraming organisadong manggagawa na hindi na kinakailangang maging malaganap ang pribadong negosyo ng mga Pilipino upang maalis ang kontrol ng imperyalismo sa bansa. Ang hidwaang ito ang materyal na batayan ng hindi pagkasundo-sundo sa lipunang Pilipino.

PILIPINISMO: ANG ALTERNATIBONG REBOLUSYON
NA HINDI KOMUNISTA

Ang paninindigang Pilipinismo ay nasa gitna ng pampulitikang ispektrum dahil sa layon nito na pag-isahin ang pinakamalawak na hanay ng mga Pilipino. Bagama’t may pagkiling ito sa demokratikong kaliwa dahil sa adhikain nitong alisin ang kontrol ng dayuhan at itayo ang tunay na demokrasya na kung saan ang lalung nakararaming Pilipino na binubuo ng mga magsasaka at manggagawa, makabayang negosyante at propesyonal ang siyang nakapangyayari at may sapat na kinatawan sa Pamahalaan. Kung hangad natin ang pagbabago, hindi tayo kailangang maging komunista upang magpalit lang tayo ng amo at banyagang modelo, mula sa Kano ay Tsino naman o Ruso. Maaalala na maging ang mga dating nasasakupang bayan ng nabuwag na Unyong Sobyet ay nagbabandila ng kanilang partikular na nasyonalismo laban sa mapanakop na “internayonalismo” ng mga Ruso.

Ang pakikibaka ng mga manggagawa at magbubukid ay lagi nang napapasukan ng mga ahente ng dayuhang kapangyarihan na ginagabayan ng dayuhang ideolohiya. Kahimat may bumuo rin ng organisasyong pang-manggagawa at magsasaka sa ilalim ng nasyonalismo, wala silang lubos na tagumpay na nakamit sa harap ng mas komited, mas mahusay at mas militanteng kadre ng komunista. Kayat tungkulin nga ng Pilipinismo ngayon ang bumuo ng kadre at aktibista na kayang higitan ang komitment at kahusayan sa pag-oorganisa at militansiya ang mga komunista. Bukod pa rito sadyang walang naglalatag ng isang malinaw na alternatibong ideolohiya o programa ng pamahalaan maliban sa mga komunista. Umabot sa isang kalagayan na masasabi nga na walang ibang masusulingan ang mga manggagawa at magbubukid liban sa komunismo dahil nagtagumpay itong huli na masarili ang pagtatanim ng mga “rebolusyonaryong” ideya sa lipunan.

Ang pangunahing kamalian ng mga organisador ng mga prenteng “makabayang” samahan ay ang kanilang kolonyal na kaisipan na ang Pilipinismo’y sadyang mababa kung ihahambing sa komunismo na para sa kanila’y siyang tanging may kakayahang maglinang ng komitment at dedikasyon para sa bayan sa panig ng mga organisador, kadre at kasapi. Ginagawa lamang palamuti at pang-akit ang “nasyonalismo” upang magturo ng komunismo na magdidiin sa higit kahalagahan ng internasyonalismong komunista kaysa Pilipinismo.

Ang komunismo ay nagbabandila ng sarili bilang “makabayan”. Ang Imperyalismo naman ay naibabandila ang sarili bilang tunay na “demokrasya”. Kailangang mapangimbabawan ng Pilipinismo ang dalawang malaking puwersang ito sa pamamagitan ng pagbabandila nito ng tunay na pagkamakabayan at tunay na demokrasya. Kaya’t ang Pilipinismo ay maituturing na rebolusyonaryo at siyang tanging nalalabing alternatibo sa komunismo na pang-akit sa malawak na masa ng Sambayanang Pilipino. Ito lamang ang ideolohiyang makakapigil sa pagpasok ng mga ahente ng dayuhang ideolohiya sapagkat may kakayahan itong maglinang ng komitment, magpalalim ng pagkagagap ng ideolohiya at magsanay ng mga mahusay na mga kadre.

Sa pamamagitan ng Pilipinismo kailangan nating ipakilala ang tunay na nagtatanggol at nagpapaunlad sa pambansang interes ng mga Pilipino upang maiwasan ang pag-ulit ng kasaysayan. Ang kasaysayan ng kataksilan at pagkakanulo sa interes ng masang Pilipino. Kailangang magkaroon ng at malayang kilusan at isang Rebolusyong kultural, pulitikal, moral at ispirituwal. Ngayon na ang panahon upang iproklama natin ang Pilipinismo bilang ideolohiya ng mga Pilipino anuman ang partidong kinasasapian nila, upang una’y mapalaya ang bayan sa kamay ng dayuhan at pangalawa’y magkaroon ng tunay na demokrasya, katarungan at kaunlaran sa pamamagitan ng isang panlipunang pagpapalaya. Ang Demokrasyang Pilipino ng Pilipinismo ay dapat kakitaan ng bagong tipo ng pulitika na kung saan ang paligsahan ng mga partido ay pagalingan sa pagsasabuhay ng Pilipinismo.

BAKIT ISANG REBOLUSYON ANG KAILANGAN?
BAKIT REBOLUSYONG PILIPINISMO?

Kailangan natin ang isang Rebolusyong kultural, pulitikal, moral at ispirituwal.Tanging isang Rebolusyon lamang ang makasasagip sa Pilipinas mula sa ganap na pagkakalugmok at pagkakaduhagi. Kailangan natin ang ganap na pagbabago sa ating mga balyus at sa balangkas ng kapangyarihang pampulitika.

Sulong sa kadakilaan! Ganito dapat katayog ang ating panawagan para sa lahat ng mga tunay na Pilipino dahil ganoon naman kalalim at kababa ang kinasadlakan nating kumunoy ng kasawian. Inabot na natin ang sagad sa buto na pagkaduhaging ispirituwal at moral na tanging isang rebolusyonaryong pagsisikap ang makaaahon sa atin paitaas.

Ang lipunang Pilipino ngayon ay isang kalunos-lunos na pangitain. Nakakasuka sa sinumang disenteng Pilipino na may takot sa Diyos at mapagmahal sa bayan. Higit sa ating kawalan sa mga materyal na bagay ay ating kasalatan sa diwa at ispiritu ng pagmamahal sa bayan. Madalas nating ipagkamali na ang kasalatan natin sa ispiritu ay bunga ng kawalan sa materyal na bagay. Kaya nga lagi na lamang binibigyan ng dahilan ang pangangailangan pangkasalukuyan ang bawat katiwalian, bawat kataksilan, kawalan ng katapatan. Ang tanging ideolohiyang umiiral na lamang ay “ideolohiya ng sikmura”. Gumagapang tayong parang ahas dahil wala tayong sapat na tapang upang tumayo, magtrabaho, lumaban at makibaka para sa Pambansang interes.

Kailangan natin ang ispirituwalidad na dulot ng ideolohiya ng Pilipinismo, dahil para tayong nasa kumunoy. Habang gumagalaw tayong naghahanap ng purong pangkabuhayang solusyon, lalo lamang tayong lumulubog. Sa pamamagitan lamang ng pagsisingkaw sa kolektibong kaisipan maaari tayong hilahing pataas upang makaahon mula sa kumunoy. Dapat nating malaman na ang mga suliranin nating pangkabuhayan ay nakaugat sa kawalan natin ng ideolohiya, pagkakaisa, tiyaga at pagpupunyagi sa ating mga gawaing pangkabuhayan. Kaya’t tinatalo tayo ng switik na dayuhan. Handa nating ibenta ang ating kapwa Pilipino dahil sa lagay ng dayuhan. Kulang tayo ng gulang upang makita natin kung paano tayo dinadaya at pinagsasamantalahan ng mga dayuhan.

Kawawa talaga ang bansang punong-puno ng mga paniniwala ngunit walang iisang pananampalataya. Kalunos-lunos naman ang bansang nahahati sa mga paksiyon at ang bawat paksyon ay nag-iisip na siya ay isang hiwalay na “bansa” na may sariling pananampalataya at handang mamatay at pumatay ng kapwa Pilipino sa ngalan ng mga dayuhang ideolohiya at interes.

Kailangang maiangat ang ideolohiya ng Pilipinismo sa antas ng pananampalataya upang mapakilos ang mga tao sa isang Kilusan at makapaglunsad sila ng isang Rebolusyon . Sa gitna ng napakaraming mga ideolohiya sa atin, hindi na natin matiyak sa mga Pilipino kung ano ang dapat na gawin. Paano mo nga naman ipagtatanggol at pauunlarin ang isang bagay na hindi mo nalalaman. Paano ka magkokomit kung hindi mo alam kung para kanino ka dapat kumilos at kaninong interes. Ito ang krisis ng ideolohiya na dapat maresolba ngayon sa pamamagitan ng Pilipinismo.

PAGIGING PILIPINO UNA SA LAHAT

Sa grupong nagpapatayan ngayon dapat silang paalalahanan na una sa lahat sila ay mga Pilipino. Kahit na Komunista ka, Sosyalista, Kapitalista, Demokrata, Katoliko, Protestante, INK, Iglesia Filipina, Independiente o anupaman. IKAW, AKO, TAYO’Y PILIPINO HIGIT SA LAHAT. Bago tayo Lakas-NUCD, LAMMP, KAMPI, Liberal, Nacionalista, Partido ng Demokaratikong Reporma, PDP-LABAN, MNLF, MILF, Partido Komunista ng Pilipinas at iba pa, tayo ay mga Pilipino. Dito natin kailangang malaman kung sino ang Pilipino at ano dapat ang kanyang ideolohiya. Ito’y dapat na mahigpit na nakaugnay sa ating patuloy na pag- iral bilang isang Bansa. Kailangang maging malinaw ito upang makapagmobilisa sa tao na nakakaunawa sa karumal-dumal na kalagayan ng bansa na nangangailangan ng mapagpasiyang pagkilos.

BAKIT KAILANGAN ANG KOMITMENT?

Sinasabi natin na mayroon na tayong ideolohiya, isang ideolohiya ng Pilipino na matagal ng natukoy bilang Pilipinismo. Bakit kailangan pa nating linangin ito lalung-lalo ang mahalagang sangkap ng Komitment sa mga Pundamental na Balyus o Pagpapahalaga.

Sapagkat pagkatapos ng pagkakatayo ng Republika sa Malolos dumating ang isang mandarambong. Lumaban tayo ngunit nagapi. Sana ay ganap na napalaya natin ang Pilipinas ngunit nawasak ang patuloy na paglago ng isang ideolohiyang Pilipino simula noong pagdating ng Kano hanggang sa kasalukuyan. Kaya kailangang linangin ang Komitment.

Una, nilinaw natin ang mga pundamental na balyus na dapat nating panindigan. Pangalawa, ipinakita din natin kung ano ang kalagayan ng bansa na dapat magbunsod sa atin upang kumilos. Nabatid natin na malapit nang mawasak ang ating lipunan at maging ganap na tayong alipin ng mga Kano, Intsik, Hapon, Australyano at iba pa. Pangatlo, Kailangan natin ng sapat na bilang ng mga Pilipinong may komitment sa Pilipinismo upang makabuo ng isang Malaya at Demokratikong Kilusan na siyang magtataguyod ng isang Rebolusyon.

Hindi na pinag-uusapan ang ideolohiya sa Hapon, Amerika, Alemanya at iba pa dahil; una, ganap na silang malaya, pangalawa, ginagamit na nila ito upang maging maunlad na bansa.

TUNGUHIN NG PILIPINISMO SA ATING PAMBANSANG BUHAY

1. Itinuturo ng ating pambansang interes bilang mga Pilipino na lahat ng ating ispirituwal, moral, intelektuwal, likas, pisikal at makataong kayamanan ay pag-aari ng Pilipino lamang at hindi ng sinupaman. Ang kayamanang ito ay dapat gamitin lamang para sustenahin, maintindihan at paunlarin ang Sambayanang Pilipino. Ang kayamanang ito ay dapat na nasa kumpletong kontrol, pag-aari at superbisyon ng mga Pilipino, mga tunay na Pilipino.

2. Ang isang Pilipino ay ipinanganak dito o pinili niyang tumira rito ngunit siya ay nanumpa nang walang kamatayan sa bansa, sa kanyang ideolohiya ng Pilipinismo, at magtatrabaho, mabubuhay, lalaban at mamamatay para sa pambansang interes.

Maraming mga dayuhan ang nakakuha ng pagka “mamamayang Pilipino”. Pero ito’y “fake” o peke lamang at nakuha sa panunuhol sa gobyerno. Kailangan nating labanan ang mga dayuhang ito na nagsasamantala sa karapatan ng Pilipino ngunit sinasabotahe ang ekonomiya natin.

3. Ang Pilipino ang siyang dapat na maghari sa kanyang bayan sa lahat ng aspeto ng kanyang pambansang buhay. Ngayon siya ay alipin sa sariling bayan, ‘iskwater sa sariling bayan”, walang sariling lupa samantalang pag-aari ng mga dayuhan ang lahat ng magagandang lupain at puwesto sa mga lunsod at kanayunan. Ang Pilipino ay taga-igib ng tubig at tagasibak ng kahoy sa sariling bayan, mga utusan, tsuper, hardinero, security guards at marami pang mabababa at di-makataong bagay o papel na ginagawa sa atin ng mga dayuhan.

4. Ang Pilipino ay may ideolohiya, ang ideolohiya ng Pilipinismo na bunga ng ating makasaysayang pakikibaka para sa kalayaan at kabansaan. Wakasan na natin ang kasinungalingan na hindi nating kayang bumuo ng sariling ideolohiya upang mawala sa atin ang mababang pagtingin sa sarili.

Ang pagkakabuo ng Bansang Pilipino noong 1896 ay di mapapasinungalingang patotoo na tayo ay may sariling ideolohiya.

5. Ang mga elemento ng ideolohiya ay nandiyan lahat sa ideolohiya ngPilipinismo, sa ating kasaysayan, sa ating pilosopiya sa buhay, sa mga sinulat ng ating mga bayani, mga pantas at marurunong, sa mga payak na kasabihan at salawikain ng mga magsasaka at manggagawa, sa ating mga Saligang Batas, sa ating mga batas. Ang mga balyus na nakapaloob sa ating ideolohiya ay siyang temang paulit-ulit na nababanggit sa mahigit na 100 pag-aalsa laban sa Kastila, ng 1896 Rebolusyon at ng pakikibaka natin laban sa mga Amerikano. Kasama ng ating mga layunin, adhikain at mga pangarap, ang mga ito ay nararapat ituring na nanatiling rebolusyonaryo ang demokrasya.

6. Ang pambansang interes ay kailangang nasa ubod ng Pilipinismo. Ang kahulugan nito ay Pilipino ang siyang tanging taga-hawak ng kapangyarihang pampulitika. Kailangan sila rin ang dominanteng puwersang pang-ekonomiya na may kumpletong kontrol,hindi kalahati, ng buong ekonomiya at ang lahat ng sangay nito.

7. Ang Pilipino ang siyang dapat na maghahari sa larangan ng kultura, wika, sining, musika, pintura, siyensiya at teknolohiya, pamamahayag, print, broadcast, movies, cassette at industriya ng musika, kontrol sa publikasyon ng mga libro, magasin at pahayagan, at sa importasyon at eksportasyon ng lahat ng bagay.

8. Ang pambansang interes ay kailangang nasa kamalayan palagi ng lahat ng Pilipino. Kayat maging ang proseso ng lipunan tulad ng paghubog sa karakter, pag-uugali at personalidad, mula sa sinapupunan ng ina hanggang sa libingan ay dapat ipinagdidiinan ang pambansang interes. Kailangan maisingkaw sa sosyalisasyon ang kooperasyon at koordinasyon ng pamilya, simbahan, eskwelahan at gobyerno.

9. Tinitiyak at tinutukoy ng pambansang interes ang teritoryong sakop ng Pilipinas pati na ang karagatan. Gamitin natin at ipatupad ang ating soberanya laban sa sinumang nanghihimasok sa ating teritoryo.

10. Ang soberanya ay mula sa Pilipino at ang lahat ng awtoridad ng pamahalaan ay galing sa kanila. Nasa ubod ng Pilipinismo ang pagkontrol ng mga Pilipino sa “kanilang” Pamahalaan na ngayon ay sakmal ng mga dayuhang interes. Ang poder estado ay kailangang nasa kamay ng Pilipino.

11. Nasa pambansang interes na sa pamamagitan ng Pilipinismo ay pigilan natin ang panunulsol ng mga dayuhang kapangyarihan na ginagabayan ng dayuhang ideolohiya at nagpopondo sa mga grupo ng Pilipino para magpatayan habang sila (dayuhan) ay namimista sa ating likas na kayamanan at kabuhayan. Kaya ayaw na ayaw nilang magkaisa tayo upang labanan sila. Hangad nila ang tayo ay mag-away palagi at sila pa ang tagasuplay ng mga armas. Wakasan na natin itong kalagayang ito sa pamamagitan ng Pilipinismo.

12. Nasa ating pambansang interes, sa ilalim ng Pilipinismo na magkaisa tayo sa isang ideolohiya tungo sa mapayapang pagresolba nang ating salungatan na kadalasan ay likha ng mga dayuhan. Layunin natin na mapigilan at maiwasan ang patayan ng mga magkakapatid na hindi na titigil kapag ang inutang na buhay ay patuloy na sisingilin din ng buhay.

13. Higit sa lahat ang ibig sabihin ng pambansang interes ay interes ng lalung nakararaming mga magsasaka, manggagawa, propesyonal, negosyante, sundalo at hindi ng isang maliit na bahagi ng populasyon na nakikipagsabwatan sa mga dayuhan. Ang masa ng Sambayanang Pilipino ay siyang tumutugon sa pagiging PILIPINO.

14. Itinuturo ng Pilipinismo na may kakayahan ang Pilipino na mamulat kung ano ang kanyang interes bilang isang bansa, may kakayahang hubugin ang kanyang tadhana sa pamamagitan ng sarili niyang kamay, magtayo ng isang malakas, maunlad at dakilang bansa. Sa pamamagitan lamang ng Pilipinismo magkakaroon ng kaganapan ang panagimpang ang Pilipinas ang siyang susunod na “ milagrong pang-ekonomiko “ sa Asya.

15. May kakayahan ang mga Pilipino na gamitin ang siyensiya, teknolohiya at iba’t-ibang ideya mula sa ibang bansa kung nandiyan ang Pilipinismo bilang pamantayan at ang mga ito ay naglilingkod sa pambansang interes.

16. Sa pamamagitan ng Pilipinismo mabubuo ang isang pangmasang kilusan na siyang magmumulat sa maraming Pilipino upang itaguyod nila ang isang magiting at rebolusyonaryong pagbabago sa ating lipunan upang ito ay maging tunay na Pilipino, malaya, makatarungan at demokratiko. May kakayahan itong bumuo ng mga kinakailangang kadre at kasapi ng kilusan sa pamamagitan ng:

A. Pagpapalaganap ng Pilipinismo sa lahat ng sektor ng lipunan, pagtatalakay nito kaugnay ng mga isyu upang ito ay mapayaman.

B. Paggamit sa Pilipinismo bilang solusyon sa ating saligang suliranin kaugnay ng analisis natin ng kasalukuyang kalagayan.

K. Pagsasapuso at pagsasakaluluwa ng Pilipinismo upang baguhin natin at hubugin muli ang ating sarili, upang maging tunay at tapat na Pilipino.

SENTRO NG PILIPINISMO

Napapanahon na upang tukuying at tiyakin ang pinakasentro ng Pilipinismo, ang “PILIPINO,” upang hindi tayo naghahagilap kung tinatanong tayo ano ba talaga ang “Pilipino?” Ang Pilipinismo?

Batid nating ipinangalan tayo sa Hari ng Espanya at noong una ay pangalan ito ng Kastilang Insulares at Peninulares dito sa Pilipinas. “Indiyo” ang tawag sa atin. Pagkatapos ng 1872, ginagamit na ito bilang pangalan ng mga dating Indiyo. Kolonyal ang pinanggalingan ng ating pangalan ngunit katulad ng isang negatibong bagay ang kolonyalismong Kastila nakatulong din sa pagkakabuo ng isang Bansang Pilipino. Kolonyal man ang pinanggalingan ng salitang “Pilipino” bibigyan natin ito ng rebolusyonaryong kahulugan sa ilalim ng ideolohiya ng Pilipinismo.

Ang rebolusyonaryong kahulugan ng “Pilipino” ay mula sa isang dating kolonya, alipin at api at siya ay lalaya at maninindigan bilang isang marangal at dakilang tao. Ito ang layunin ng tunay na Rebolusyong Pilipino na naglalayong magtatag ng Demokrasyang Pilipino na magtatagal habang panahon, hindi bilang isang taktikal na yugto lamang katulad ng konsepto ng Bagong Demokrasya ng mga komunista. Ang kahalagahan ng angkop na demokrasya na ikaliligaya ng mga mamamayan ay makikita ngayon sa Tsina na dumaranas ng mga pag-aalsa para sa demokratikong reporma. Gusto halimbawa ng mga estudyante na bigyan sila ng laya na magbuo ng sarili nilang mga organisasyon at magkaroon din ang mga ito ng pantay na karapatan sa harap ng lipunan at pamahalaan.

Sapat na ang salitang “Pilipino” upang tugunin ang mga tanong na “Ano?” “Bakit?” at “Para kanino?” Mayroon ba tayong anong kalagayan? Isang kalagayang ang Pilipino ay alipin sa sarili niyang bayan. Bakit kailangan tayong kumilos? Kung hindi ay hindi tayo mananatiling buhay. Tayo ay wawasakin at aalipinin sa sariling bayan. Mga estranghero at iskwater sa sariling bayan. Para kanino tayo kikilos? Para sa Pilipino na malinaw na ang kahulugan.

Ang pagiging Pilipino ay nangangailangan na tayo ay may identidad o pagkakinlanlan at kamulatan na di mapapagkamalang hindi Pilipino. Kailangan lamang natin itong pagyamanin at linangin upang maipagmalaki nating bilang isang puwersang magtutulak sa atin tungo sa isang mas mataas na antas ng kahusayang kapantay o higit pa ng mahusay sa mundo.

Ang pagiging Pilipino ay pagkakaroon ng sariling wika, kultura na siyang ekspresyon ng ating henyo at kadakilaan. Ito ay pagiging malaya mula sa dikta ng sinumang dayuhan. Kalagayan para sa masa, hindi ng iilan. Karangalan at dignidad para sa lahat ng Pilipino, hindi para sa dayuhan. Kasarinlan at pagiging respetado sa pamilya ng mga bansa.

“DEMOKRASYA” ANG LIPUNANG ITATAYO NG PILIPINISMO

Ang kasalukuyang pamahalaan ay masasabing bihag pa rin ng mga dayuhang interes. Ang interes ng malawak na masa ng Pilipino ay walang ganap na kumakatawan sa gobyerno. Ang panawagan para sa demokrasya ay rebolusyonaryo sapagkat hindi pa umiiral ang demokrasya sa ating bansa. Ang mga naging halalan ay hindi batayan ng tunay na demokrasya.

Kapag namulat ang mga mamamayan sa Pilipinismo matututo silang lumaban para sa tunay na demokrasya at hindi sila malilinlang ng mga grupong kunwa ay nagtataguyod ng “demokrasya”, pero diktadura pala ang nais itayo. Hindi natin kailangang kopyahin ang konsepto ng demokrasya ng ibang bansa sapagkat ang ating sariling konsepto ng pakikibaka para sa kabansaan ay kaakibat din ng pakikibaka para sa demokrasya. Mayroon na tayong sariling konsepto ng demokrasya batay sa ating positibo at negatibong karanasan.

Ang demokrasya para sa atin ay pagkakapantay-pantay ng pagkakataong pangkabuhayan at pagkakapantay-pantay sa harap ng batas. Nangangahulugan din ito ng katarungan na walang kinikilingang uri at yaman. Ito rin ay isang gobyerno ng batas at hindi ng tao.

Samakatuwid, ang mga Pambansang Layunin ng KALAYAANG PAMPULITIKA, KATUBUSANG PANGKABUHAYAN at PANLIPUNANG PAGKAKASUNDO ay nakatuon lahat ang pansin sa PILIPINO bilang kataastaasang layon ng pagpapalaya at paggawad ng tunay na Demokrasya. Iyan ang pinaka-ubod ng Pilipinismo. Ang (1) PILIPINO at (2) DEMOKRASYA ay siyang mga Pundamental na Balyus ng Pilipinismo at ang (1) Kalayaang Pampulitika, (2) Katubusang Pangkabuhayan, at (3) Panlipunang Pagkakasundo bilang tatlong Pangunahing Adhikain ay sumusunod bilang pundamental balyus. Susunod na dito ang mga secondary balyus tulad ng kalayaan, pagkakaisa, katarungan at iba pa. Nakasingkaw dapat ang mga ito tulad ng tertiary balyus gaya ng katapatan, kasipagan, kalinisan sa pundamental at kataas-taasang balyus.

“KAPWA”- NATATANGING BATAYAN
NG PAGKA-PILIPINO AT PAGKA-DEMOKRATIKO

Ang dalawang kataas-taasang balyu ng PILIPINO at DEMOKRASYA ay hinalaw mula sa Core-Concept ng “KAPWA”. Ang ibig sabihin ng “kapwa” ay pagiging tunay na Pilipino at tunay na demokratiko. Samakatuwid ang “KAPWA” ay nasa loob pa ng “PILIPINO” na nasa sentro ng PILIPINISMO.

Sa pinakabuod ng PILIPINO ay ang “KAPWA” na siyang nagbibigay buhay sa pagiging Pilipino na kung saan nakaugat ang Pilipinismo.

Hindi ibig sabihin ng “kapwa” ay iyong “iba” sa sarili kundi iyong pagkakaisa ng sarili at ang ibang Pilipino na dapat isapuso at isaloob ng lahat ng Pilipino upang hindi siya maaaring gawing kasangkapan ng dayuhan laban sa kanyang kapwa-Pilipino. Ang ibig sabihin ng “kapwa” kabahagi kita ng identidad o pagkakilanlan.

Ang pakikipagkapwa-Pilipino ay siyang pinakamataas na antas ng pakikiisa. Nililinaw nito ang “pakikiisa”. Hindi basta pakikiisa kahit kanino kundi sa kapwa-Pilipino.

Ang pakikiisa ay ang susunod sa pakikipagkapwa-Pilipino sa antas ng interaksiyon. May aksiyon at sakripisyo dito. Ang susunod dito pababa ay pakikisangkot. May aksiyon ngunit hindi tuloy-tuloy. Sunod ang pakikipagpalagayan o pagkakaroon ng unawaan. Pakikisama naman ay parang nakikiayon lang, walang aksiyon. Pakikilahok, ay walang malalim na pagsama sa isang umpukan. Parang sangkap sa isang ulam. Pakikisalamuha ay hindi antagonistikong relasyon. Pakikitungo ay pagtanggap lamang ng ginagawa ng iba.

Sa pagbubuo ng dapat gamitin ng mga tagapagtaguyod Pilipinismo ang ahat ng antas ng interaksiyon mula sa pinakamababa, pakikitungo hanggang sa pakikiisa at ng pakikipagkapwa-Pilipino.

Sa “kapwa” ay kasama na rito ang makatarungan, demokrasya, pagkakapantay at pagkilala sa kalayaang hindi lamang para sa sarili kundi para sa kapwa-Pilipino.

Kalaban ng Kapwa ang limang kasamaan (evils) sa lipunang Pilipino laluna kung dayuhan ang gumagawa nito.

Ang walang pakikisama - kung Pilipino ay maaari pang patawarin. Malinaw kung dayuhan na gusto lang nila ang pakinabang na walang binibigay na kapalit.

Ang walanghiya - yaong walang pakundangan sa interes at dangal ng mga Pilipino.

Ang walang utang na loob - Hindi natin dapat asahan sa mga dayuhan upang hindi tayo maloko. Wala sila niyan. Ang gusto lang nila ay pakinabang.

Ang walang kapwa tao - siya lang ang parang may karapatan sa mundo. Maraming mga dayuhan ang bilyonaryo na nasa bansa pero gusto pa nila itong wasakin at walang utang na loob. Dapat silang labanan at durugin.

Ang walang kapwa-Pilipino ay pag-uugali na kasuklam-suklam maging sa Pilipino man o dayuhan. Kailangan parusahan sila upang hindi na sila makapinsala pa sa atin.

Mula sa mga ito, mahahalaw natin ang ilang salawikain na magbibigay sa atin ng mga kaliwanagan tungo sa wastong paraan ng paggawa ng pang-ideolohiyang, pampulitika at pang-organisasyong gawain. Ang mga ito ay di na kailangang ipaliwanag pa:

“MADALI ANG MAGING TAO, MAHIRAP MAGPAKATAO.”
“MADALI ANG MAGING PILIPINO, MAHIRAP MAGPAKA-PILIPINO.”
“MADALI ANG MAKIPAGKAPWA-TAO, MAHIRAP MAKIPAGKAPWA-PILIPINO.”